سکته مغزی تجربهای چالش برانگیز است که میتواند جنبههای مختلف زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. یکی از شایع ترین و در عین حال تاثیرگذارترین عوارض سکته مغزی، آسیب به عملکرد دست و بازو است. این آسیب میتواند از ضعف خفیف تا فلج کامل متغیر باشد و به طور قابل توجهی بر توانایی فرد در انجام فعالیتهای روزمره و استقلال او اثر بگذارد. اما خبر خوب این است که با پیشرفتهای چشمگیر در علم پزشکی و توانبخشی، بازگشت عملکرد دست پس از سکته مغزی بیش از پیش امکان پذیر شده است. در این مقاله از کلینیک جامع توانبخشی ایران به بررسی عمیق توانبخشی دست پس از سکته مغزی خواهیم پرداخت. از درک عوارض سکته مغزی بر دست گرفته تا زمان مناسب شروع توانبخشی، اهداف، مراحل و تکنیکهای درمانی، همه و همه را با جزئیات و زبانی ساده توضیح خواهیم داد تا شما و عزیزانتان با آگاهی کامل مسیر بهبودی را طی کنید.
برای تعیین وقت کاردرمانی شما میتوانید با کلیک بر روی کلمه دریافت نوبت زمان مشاوره و نوبت خود از مرکز جامع توانبخشی ایران را تعیین کنید.
سکته مغزی چه عوارضی روی دست خواهد داشت؟
برای درک اهمیت توانبخشی سکته مغزی ابتدا باید بدانیم سکته مغزی چگونه بر عملکرد دست تاثیر میگذارد. دست انسان ابزاری فوق العاده پیچیده است که کنترل آن نیازمند ارتباط دقیق و مداوم با نواحی وسیعی از مغز است. وقتی سکته مغزی به این نواحی آسیب میرساند این ارتباط مختل شده و عوارض زیر ممکن است بروز کنند:
ضعف عضلانی
ضعف عضلات دست یکی از شایع ترین و ناتوان کننده ترین عوارض سکته مغزی است که به صورت همی پارزی یا همی پلژی خود را نشان خواهد داد. این ضعف میتواند به شکل کاهش قدرت، ناتوانی در کنترل حرکات ظریف، یا حتی فلج کامل در دست و انگشتان ظاهر شود.
شدت این ضعف میتواند از کاهش جزئی قدرت تا فلج کامل دست متغیر باشد. دست و بازوی آسیب دیده ممکن است احساس سنگینی، بی حسی و از دست دادن کنترل داشته باشند. بیماران اغلب در انجام کارهای روزمره مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن، نوشتن یا حتی نگه داشتن اشیاء ساده با مشکل مواجه میشوند. این ضعف نه تنها عملکرد فیزیکی را مختل میکند، بلکه میتواند منجر به یخ زدگی شانه و درد مزمن شود.
اسپاستیسیته
اسپاستیسیته (Spasticity) یکی دیگر از عوارض رایج سکته مغزی است که به ویژه در دست و بازوها مشاهده میشود. این وضعیت به معنای افزایش غیرطبیعی تون عضلات و سفتی آنها است که در نتیجهی اختلال در سیستم عصبی مرکزی به وجود میآید. پس از سکته مغز توانایی کنترل دقیق عضلات را از دست میدهد و همین مسئله باعث میشود عضلات به طور دائم یا ناگهانی منقبض شوند.
این عارضه میتواند منجر به جمع شدن انگشتان، خم شدن مچ و محدودیت در حرکات ارادی شود. فرد ممکن است هنگام تلاش برای باز کردن دست یا گرفتن اشیا دچار درد یا گرفتگی شود. اسپاسیتی نه تنها باعث درد و ناراحتی میشود، بلکه محدودیت شدید در دامنه حرکتی ایجاد کرده و انجام فعالیتهای روزمره مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن یا بهداشت شخصی را بسیار دشوار میکند. در صورتی که اسپاسیتی کنترل یا درمان نشود میتواند منجر به کانتراکچر شود.
اختلالات حسی
یکی از عوارض سکته مغزی روی دست که کمتر به آن پرداخته میشود، اختلالات حسی است. در چنین حالتی فرد ممکن است بی حسی یا از دست دادن حس لامسه را تجربه کند که باعث دشواری در لمس یا درک فشار خواهد شد. علاوه بر آن احساس گزگز، خواب رفتگی مداوم و اختلال در حس عمقی امکان پذیر است که باعث میشود فرد در درک موقعیت دست و انگشتان خود در فضا دچار اختلال شده و نتواند کارهای دقیق را انجام دهد. از طرفی دیگر در صورتی که اختلالات حسی شدید باشد فرد نمیتواند خطرات محیطی را درک کند، به همین دلیل ممکن است دچار آسیبهایی مانند سوختگی شود.
کانترکچر
کانترکچر به معنای کوتاهی و خشکی دائمی بافتهای نرم اطراف مفصل بوده و یکی از عوارض جدی و بسیار ناتوان کننده پس از سکته مغزی است که عمدتا در صورت عدم مدیریت صحیح و به موقع عوارضی مانند اسپاسیتی و عدم تحرک کافی رخ میدهد. زمانی که عضلات و بافتهای همبند مانند تاندونها و رباطها در دست و مچ به دلیل اسپاستیسیتی شدید، برای مدت طولانی در یک وضعیت ثابت (مثلا مچ خم شده و انگشتان مشت شده) باقی میمانند و حرکت کافی ندارند، به تدریج کوتاه و سفت میشوند.
این تغییرات ساختاری باعث میشوند که مفصل دیگر نتواند به طور کامل باز یا صاف شود و در یک وضعیت خمیده و ثابت بماند. در واقع بافتهای نرم اطراف مفصل قابلیت کشسانی خود را از دست داده و مانند یک طناب سفت حرکت مفصل را محدود میکنند. این وضعیت ممکن است در انگشتان، مچ یا آرنج ایجاد شود و توانایی انجام فعالیتهای ساده مثل گرفتن لیوان یا لباس پوشیدن را به شدت مختل کند.
تورم یا ادم
به دلیل عدم تحرک کافی و ضعف عضلانی در دست و بازوی آسیب دیده، سیستم پمپاژ عضلانی طبیعی که به بازگشت مایعات لنفاوی و وریدی به سمت قلب کمک میکند مختل میشود. این اختلال باعث میشود مایعات در فضاهای بین بافتی دست و انگشتان تجمع یافته و منجر به ورم، سنگینی، درد و ناراحتی شوند. این تورم میتواند فعالیتهای روزمره را دشوارتر کند و حتی در پوشیدن لباس یا جواهرات مشکل ایجاد کند. در موارد شدید، ادم میتواند باعث خشکی پوست، افزایش خطر عفونت و زخم شود.
شما می توانید از طریق سامانه ۲۴ ساعته نوبت دهی آنلاین مرکز جامع توانبخشی ایران نسبت به ثبت نوبت برای خدمات کاردرمانی جسمی اقدام فرمایید و همچنین با شماره گیری شماره تماس درج شده در پایین از مناطق تحت پوشش کاردرمانی جسمی این موسسه مطلع شوید.
چرا توانبخشی دست پس از سکته مغزی اهمیت دارد؟
نقش دستها در انجام دادن کارهای روزمره بر کسی پوشیده نیست و ما بدون دست در اکثر عملکردهای اساسی خودمان از جمله غذا خوردن، لباس پوشیدن، حمام کردن، دستشویی رفتن و حتی حفظ تعادل برای راه رفتن دچار اختلال خواهیم شد. به همین دلیل توانبخشی دست پس از سکته مغزی تنها به معنای بازگرداندن حرکت نیست، بلکه به معنای بازگرداندن استقلال و عزت نفس است. دلایل متعددی برای اهمیت بالای توانبخشی دست وجود دارد که موارد زیر مهم ترین آنها هستند:
بازگرداندن استقلال
دستها ابزارهای اصلی ما برای تعامل با محیط هستند و به کمک آنها است که از پس انجام فعالیتهای روزمره زندگی بر میآییم. پس از سکته مغزی ناتوانی در کنترل یک دست میتواند فعالیتهای روزمره مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن یا حتی باز کردن یک در را به چالشی بزرگ تبدیل کند.
توانبخشی تخصصی دست با هدف قرار دادن مسیرهای عصبی آسیب دیده به مغز کمک میکند تا خود را بازسازی کند و کنترل حرکتی را بازیابد. بازیابی توانایی استفاده از دستها حتی به صورت محدود، میتواند تفاوت زیادی در استقلال فرد ایجاد کند و وابستگی فرد آسیب دیده به دیگران را کاهش دهد.
کاهش عوارض ثانویه
سکته مغزی یک اختلال غیرپیشرونده در مغز است به این معنا که آسیب وارد شده به مغز ثابت است و گسترش پیدا نمیکند. با این وجود دستی که حرکت نمیکند تنها یک عضو غیرفعال نیست، بلکه در معرض عوارض جدی ثانویه قرار میگیرد. عدم حرکت طولانی مدت میتواند به خشکی شدید مفاصل، کوتاه شدن و سفتی عضلات، افزایش درد مزمن و حتی مشکلات گردش خون منجر شود. توانبخشی فعال و زودهنگام با ایجاد حرکت در مفاصل و کشش منظم عضلات به طور موثری از بروز این مشکلات دردناک و محدودکننده پیشگیری میکند. این اقدامات دست را برای بازیابی عملکرد در آینده آماده نگه میدارد.
بازگشت به کار و فعالیتهای اجتماعی
پس از سکته مغزی ناتوانی در استفاده از دست میتواند به معنای از دست دادن حرفه، استقلال مالی و بخش مهمی از تعاملات روزمره باشد. از تایپ کردن پشت میز کار گرفته تا استفاده از ابزارآلات و انجام سرگرمیهای مورد علاقه مانند باغبانی و نقاشی یا حتی تعاملات سادهای چون دست دادن، همگی به عملکرد دست وابسته هستند.
توانبخشی تنها به بازیابی قدرت فیزیکی محدود نمیشود، بلکه به فرد کمک میکند تا با تمرینات هدفمند و راهکارهای خلاقانه، این مهارتها را دوباره بیاموزد و اعتماد به نفس از دست رفته خود را بازیابد. این فرآیند بازگشت به شغل، حلقههای اجتماعی و در نهایت بازیافتن حس ارزشمندی را هموار میسازد.
بهبود سلامت روان
سکته مغزی و به دنبال آن ناتوانی در استفاده از دست میتواند ضربه روحی عمیقی به بیماران وارد کند. این محدودیت جسمی غالبا منجر به افسردگی، اضطراب شدید و احساس یاس و از دست دادن امید میشود، زیرا فرد دیگر نمیتواند کارهای روزمره خود را به سادگی گذشته انجام دهد.
از دست دادن استقلال و وابستگی به دیگران میتواند عزت نفس بیمار را کاهش دهد. با این حال پیشرفت در توانبخشی حتی اندک، میتواند تاثیر بسیار مثبتی بر روحیه و سلامت روان فرد داشته باشد. هر گام کوچک در بازگرداندن عملکرد دست به بیمار حس کنترل و امید میبخشد. این موفقیتها چه در گرفتن یک لیوان آب و چه در نوشتن نام خود میتوانند به عنوان نقاط عطف عمل کرده و بیمار را به ادامه مسیر درمان دلگرم کنند، در نتیجه به بهبود کلی سلامت روان او کمک شایانی میکند.
بهبود عملکرد مغز (نوروپلاستیسیتی)
مغز توانایی شگفتانگیزی برای بازسازی و سازماندهی مجدد خود دارد که به آن نوروپلاستیسیتی گفته میشود. توانبخشی هدفمند و تکراری میتواند به مغز کمک کند تا مسیرهای عصبی جدیدی برای کنترل دست ایجاد کند یا از مسیرهای موجود به نحو موثرتری استفاده کند. این فرایند در نهایت به فرد کمک خواهد کرد تا بتواند کنترل بیشتری روی اعضای بدن خود داشته باشد و راحت تر بتواند فعالیتهای روزانه خود را انجام دهد.
زمان مناسب برای شروع توانبخشی دست پس از سکته مغزی
یکی از مهمترین فاکتورها در موفقیت توانبخشی دست شروع به موقع آن است. هرچند مغز حتی سالها پس از سکته مغزی نیز قابلیت بهبود دارد، اما دوره اولیه پس از سکته (مرحله حاد و تحت حاد) به عنوان پنجره طلایی برای توانبخشی شناخته میشود.
به محض اینکه وضعیت پزشکی بیمار پایدار شد حتی در بیمارستان و در بخش مراقبتهای ویژه، میتوان توانبخشی غیرفعال (Passive Range of Motion) را آغاز کرد. این کار شامل حرکت دادن دست و مفاصل توسط درمانگر یا پرستار است تا از خشکی مفصلی و اسپاستیسیتی پیشگیری شود. علاوه بر آن با پوزیشن دهی صحیح در این دوره میتوان عوارض بعدی را تا حد زیادی کاهش داد. هدف در این مرحله حفظ دامنه حرکتی و جلوگیری از عوارض ثانویه است.
پس از ترخیص از بیمارستان و در چند ماه اول پس از سکته مغز بیشترین آمادگی را برای تغییر و بازسازی دارد. در این دوره توانبخشی باید فشرده و منظم باشد تا از پتانسیل بالای نوروپلاستیسیتی حداکثر بهره برداری شود.
هرچند بهترین نتایج در مراحل اولیه حاصل میشوند، اما این بدان معنا نیست که توانبخشی در مراحل مزمن بی اثر است. بسیاری از افراد حتی سالها پس از سکته مغزی نیز میتوانند با توانبخشی مناسب، به بهبود قابل توجهی در عملکرد دست خود دست یابند. مداومت و تعهد در هر مرحله کلید موفقیت است.
مراحل توانبخشی دست پس از سکته مغزی
مهمترین و اصلیترین هدف توانبخشی دست پس از سکته مغزی کمک به فرد است تا بتواند فعالیتهای روزمره زندگی را به تنهایی انجام داده و حداکثر استقلال ممکن را مجددا به دست بیاورد. در نظر داشته باشید که بسته به شرایط، میزان آسیب و مرحله بهبودی ممکن است روند درمان تحت تاثیر قرار بگیرد. با این وجود روند درمان را به صورت کلی میتوان در مراحل زیر خلاصه کرد:
مرحله حاد: تثبیت وضعیت و پیشگیری از عوارض (روزهای اول در بیمارستان)
در این مرحله که تمرکز اصلی بر حفظ حیات و ثبات پزشکی بیمار است، توانبخشی نقشی حیاتی در پیشگیری از مشکلات آینده ایفا میکند و با تمرینات زیر تلاش خواهد کرد که از وخیم تر شدن وضعیت فرد جلوگیری کند:
| وضعیت دهی صحیح | دست آسیب دیده باید در وضعیتی عملکردی و حمایتی قرار گیرد. معمولا از بالش یا آتلهای مخصوص (Splints) برای جلوگیری از افتادگی شانه، خم شدن بیش از حد مچ و انگشتان و کنترل تورم استفاده میشود. |
| حرکات غیرفعال | درمانگر به آرامی مفاصل شانه، آرنج، مچ و انگشتان بیمار را در دامنه کامل حرکتی خود حرکت میدهد. این کار از خشکی مفاصل جلوگیری کرده، گردش خون را بهبود میبخشد و پیامهای حسی را به مغز ارسال میکند. |
| آموزش | به بیمار و خانواده آموزش داده میشود که چگونه از دست مراقبت کنند و اهمیت مداخلات اولیه را برای آنها شرح خواهند داد. |
مرحله تحت حاد: شروع مداخلات فشرده (هفتهها و ماههای اول پس از ترخیص)
این مرحله، دوره طلایی بهبودی است. بیمار از نظر پزشکی به ثبات رسیده و آماده شروع یک برنامه توانبخشی فشرده در مرکز توانبخشی یا کلینیک سرپایی است.
| تمرینات فعال-کمکی | بیمار تلاش میکند دست خود را حرکت دهد و درمانگر به او کمک میکند تا حرکت را کامل کند. این کار به تقویت ارتباط مغز و عضله کمک میکند. |
| تمرینات فعال | به تدریج بیمار تشویق میشود تا حرکات را به تنهایی و بدون کمک انجام دهد. |
| تمرینات مبتنی بر فعالیت | این اصل کلیدی در توانبخشی مدرن است. به جای حرکات تکراری و بی هدف، بیمار فعالیتهای معنادار زندگی روزمره را تمرین میکند؛ مانند برداشتن لیوان، چیدن مکعبها یا ورق زدن کتاب. |
مرحله مزمن: بهینهسازی عملکرد و سازگاری (ماهها تا سالها پس از سکته)
در این مرحله سرعت بهبودی ممکن است کندتر شود، اما پیشرفت همچنان امکانپذیر است. تمرکز از بازیابی صرف به سمت بهینهسازی عملکرد و ادغام در زندگی تغییر میکند.
| تمرین در محیط واقعی | تمرینات از کلینیک به خانه و جامعه منتقل میشوند. هدف استفاده واقعی از دست در فعالیتهای روزمره است. |
| یادگیری استراتژیهای جبرانی | در مواردی که عملکرد کامل باز نگردد، کاردرمانگر به بیمار کمک میکند تا با استفاده از دست سالم، ابزارهای کمکی (Adaptive Equipment) یا روشهای جایگزین، استقلال خود را حفظ کند. |
| حفظ دستاوردها | برنامه تمرینی خانگی برای جلوگیری از پسرفت و حفظ قدرت و انعطافپذیری به دست آمده، ضروری است. |
با کلیک روی دکمهی زیر، وارد بانک اطلاعاتی کامل مراکز کاردرمانی در سراسر کشور شوید. در این بخش میتوانید آدرس، شماره تماس، تخصصها و نظرات کاربران درباره هر مرکز را بهراحتی مشاهده کنید و بهترین انتخاب را داشته باشید. فقط کافیست روی دکمه زیر کلیک کنید:
تکنیکهای مورد استفاده در توانبخشی دست پس از سکته مغزی
توانبخشی دست یک رویکرد چندوجهی است که از طیف وسیعی از تکنیکها و ابزارها بهره میبرد. انتخاب تکنیکها به شدت آسیب، مرحله توانبخشی و نیازهای فردی بیمار بستگی دارد. در اینجا به برخی از مهم ترین تکنیکها اشاره میکنیم:
تمرین درمانی
تمرین درمانی به عنوان یکی از مهم ترین روشهای فیزیوتراپی و کاردرمانی پس از سکته مغزی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در تمرین درمانی تلاش میشود که با ارائه تمرینات زیر فرد را برای بازگشت به زندگی عادی آماده کنند:
- تمرینات دامنه حرکتی: شامل حرکات فعال، کمکی فعال و غیرفعال برای حفظ و افزایش انعطاف پذیری مفاصل و طول عضلات.
- تمرینات تقویتی: استفاده از وزن بدن، باندهای مقاومتی یا وزنههای سبک برای افزایش قدرت عضلات ضعیف.
- تمرینات هماهنگی و تعادلی: شامل فعالیتهایی که نیاز به هماهنگی بین چشم و دست دارند، مانند چیدن قطعات پازل، ریختن آب در لیوان یا گرفتن توپ.
- تمرینات مهارتهای ظریف (Fine Motor Skills): فعالیتهایی مانند برداشتن سکه، بستن دکمهها، زیپ کشیدن، یا نوشتن که به دقت و ظرافت بالا نیاز دارند.
آینه درمانی
این تکنیک از توهم بصری برای تحریک مغز استفاده میکند. بیمار دست آسیب دیده خود را پشت یک آینه قرار میدهد و دست سالم خود را در مقابل آینه طوری قرار میدهد که تصویر آن در آینه، جای دست آسیب دیده را پر کند. با حرکت دادن دست سالم، مغز حس میکند که دست آسیب دیده نیز در حال حرکت است. این تحریک بصری میتواند به بازسازی مسیرهای عصبی کمک کند و در کاهش درد و اسپاستیسیتی نیز موثر باشد.
محدودیت حرکتی القایی
CIMT یک روش توانبخشی فشرده است که در آن حرکت دست سالم بیمار به مدت چند ساعت در روز و برای چند هفته محدود میشود (با استفاده از دستکش یا اسلینگ). این کار بیمار را مجبور میکند تا از دست آسیب دیده خود برای انجام فعالیتها استفاده کند. تکرار مداوم این حرکات، نوروپلاستیسیتی را تحریک کرده و به تقویت مسیرهای عصبی مربوط به دست آسیب دیده کمک میکند.
تحریک الکتریکی
در این روش جریان الکتریکی خفیف به عضلات ضعیف اعمال میشود تا انقباض پیدا کنند و حرکت عملکردی را تسهیل کنند (مثلا برای بلند کردن مچ دست افتاده). استفاده از تحریک الکتریکی برای تحریک عضلات و افزایش قدرت آنها، به ویژه در مواردی که بیمار قادر به شروع انقباض ارادی نیست میتواند بسیار کمک کننده باشد.
رباتیک و واقعیت مجازی
دستگاههای رباتیک میتوانند حرکات تکراری و دقیقی را برای دست و بازو فراهم کنند، که به تقویت عضلات، بهبود دامنه حرکتی و بازآموزی حرکت کمک میکند. این دستگاهها میتوانند بازخورد فوری در مورد عملکرد بیمار ارائه دهند.
از طرفی دیگر بازیها و محیطهای مجازی جذاب، انگیزهای برای بیماران فراهم میکنند تا حرکات دست را در یک محیط سرگرم کننده تمرین کنند. این روش میتواند به بهبود هماهنگی، تعادل و مهارتهای شناختی نیز کمک کند.
درمانهای دستی
فیزیوتراپیست یا کاردرمانگر ممکن است از تکنیکهای دستی برای موبیلیزاسیون مفاصل سفت، کشش عضلات کوتاه شده و کاهش اسپاستیسیتی استفاده کند.
بریس و اسپلینت
برای حمایت از دست، حفظ وضعیت صحیح مفاصل، جلوگیری از خشکی و دفورمیتی و کاهش اسپاستیسیتی، از بریسها و اسپلینتهای ثابت یا متحرک استفاده میشود.
مدیریت اسپاستیسیتی
علاوه بر تمرینات کاردرمانی و فیزیوتراپی، پزشک ممکن است داروهای خوراکی (مانند باکلوفن) یا تزریق موضعی (مانند تزریق بوتاکس) را برای کاهش اسپاستیسیتی شدید تجویز کند. بوتاکس با شل کردن موقت عضلات اسپاستیک، دامنه حرکتی را بهبود میبخشد و انجام تمرینات توانبخشی را آسان تر میکند.
چند نمونه از تمرینات درمانی مورد استفاده در توانبخشی پس از سکته مغزی
در ادامه چند نمونه از تمرینات توانبخشی دست را برای افرادی که دچار سکته مغزی شدهاند با هم مرور خواهیم کرد. فقط در نظر داشته باشید که این تمرینات باید در هماهنگی با کاردرمانگر یا فیزیوتراپیست و تحت نظارت آنها انجام شود. به این نکته هم دقت داشته باشید که تمرینات ابتدا از شانه شروع خواهند شد و سپس به آرنج، مچ و انگشتان خواهد رسید. برای نمونه فرد توانایی بستن دکمه را دیرتر از توانایی بالا بردن دست مجددا کسب خواهد کرد. تمرینات زیر میتوانند به برگشت دست بعد از سکته مغزی کمک کنند:
بالا بردن شانه به کمک دست سالم
یکی از ساده ترین و در عین حال کاربردی ترین تمرینات تقویتی شانه این است که با دست سالم، دست آسیب دیده را گرفته و همزمان دو دست را به بالا ببرید. این حرکت را ده بار تکرار کنید و هر بار سعی کنید دست را به مدت دو تا سه ثانیه بالای سر نگه دارید.
وزن اندازی روی دستها
به حالت چهار دست و پا روی زمین بنشینید و سعی کنید آرنج هر دو دست به صورت کامل صاف باشد. در این حالت میتوانید به حالت گهوارهای خود را به عقب و جلو یا طرفین تکان دهید. در صورتی که دست آسیب دیده امکان تحمل وزن بالا را دارد، میتوانید دست دیگر را بالا بیاورید تا کل وزن روی دست آسیب دیده باشد.
تمیز کردن میز
روی یک صندلی مقابل یک میز بنشینید و دست خود را روی میز قرار دهید. در این حالت یک حوله یا پارچه را زیر دست خود قرار دهید و آن را به جلو و عقب تکان دهید. در این حالت باید آرنج دست و شانه شما تمام باز و بسته شود. سپس دست را به سمت چپ و راست تکان دهید.
خم و راست کردن مچ دست
در این مرحله میتوانید روی یک مبل نشسته و دست خود را روی دسته آن به صورتی قرار دهید که مچ دست از دسته مبل بیرون باشد. طی مراحل اولیه به سمت بالا باشد. در این حالت مچ خود را باز کرده و آن را خم کنید. با کمی پیشرفت میتوانید دست را در حالتی قرار دهید که کف دست رو به زمین باشد. در صورتی که مراحل بهبودی را به خوبی طی کرده باشید، پس از مدتی میتوانید همین تمرینات را با وزنه انجام دهید.
برگرداندن ورق
یک دسته کارت را در دست سالم خود نگه دارید و سپس با دست آسیب دیده یک کارت را به صورت تکی برداشته و آن را پشت و رو کنید. این کار را بارها و بارها با تمام دسته کارت انجام دهید تا به مرور زمان حرکات ریز انگشتان شما برگردد. تمرینات دیگری مانند حساب کردن دانههای تسبیح یا نخ کردن مهرهها هم میتوانند به بهبود مهارتهای حرکتی ریز شما کمک کنند.
انداختن توپ داخل سبد
انداختن توپ داخل یک سبد ممکن است در ابتدا کاری عبث و بیهوده به نظر برسد، اما همین تکنیک به ظاهر ساده میتواند بسیار مفید واقع شود. در ابتدا سبد را روی یک میز قرار دهید و توپها را از زمین برداشته و داخل سبد بیندازید. به مرور زمان میتوانید ارتفاع سبد را بیشتر کنید تا عضلات شانه و آرنج هم درگیر شده و یک تمرین تقویت مفید را اجرا کرده باشید.
تمرین چرخاندن ساعد
روبروی یک دیوار بایستید و دست خود را باز کنید به صورتی که دست با دیوار برخورد نداشته باشد. در این حالت دست خود را به حالتی بگیرید که کف دست رو به بالا باشد، سپس دست را بچرخانید به صورتی که کف دست رو به زمین باشد. این حالت مانند زمانی است که از دور میخواهید درب یک شیشه یا یک پیچ را باز و بسته کنید.
سخن پایانی
کاردرمانی و فیزیوتراپی به عنوان رشتههای فعال برای توانبخشی دست پس از سکته مغزی نقش بسیار پر رنگی در بازیابی تواناییهای فرد داشته و میتوانند امید به زندگی فرد را افزایش دهند. به همین دلیل توصیه میشود توانبخشی را جدی بگیرد.