هیپوتونی در اوتیسم: آشنایی با علائم و روش های درمانی

چنانچه کودک شما در طیف اوتیسم قرار داشته و به نظر می‌‌رسد که معمولا سریع خسته می‌‎شود، اغلب اوقات قوز کرده و یا در حفظ تعادل و هماهنگی نیز مشکل دارد، ممکن است دلیل این مشکلات تنها دست‌ و پا چلفتی بودن (کلامزی) کودک نباشد؛ این گونه مشکلات، می‌توانند نشانه هایی از وجود هیپوتونی در کودک باشند. هیپوتونی یا تون عضلانی پایین، نقش مهمی را در روند رشد و تکامل کودکان طیف اوتیسم دارد.وجود هیپوتونی در کودکان اوتیسم، می‌تواند بر اکثر مهارت های حرکتی، گفتاری و حتی اعتماد به نفس کودک، تاثیر بگذارد.در مطلب زیر به توضیح مفهوم هیپوتونی (تون عضلانی پایین)‌، ارتباط، علایم و مشکلات مرتبط با آن در کودکان طیف اوتیسم و روش های مناسب برای درمان و بهبود آن در این کودکان خواهیم پرداخت.

هیپوتونی به چه معناست؟

هیپوتونی (hypotonia) یا تون عضلانی پایین به حالتی گفته می‌شود که تون عضلانی کمتر از حد معمول باشد. تون یا تونوس عضلانی عبارت است از انقباضات کوچک، خفیف و مداوم در عضلات که کمک می‌کنند وضعیت بدن در حالت موجود حفظ شود. در نتیجه، در حالتی که عضله منقبض نمی‌باشد، یک قوام و سفتی برای بدن ایجاد خواهد شد.

هیپوتونی، به حالتی گفته می‌شود که عضلات حالت شل، نرم و یا فلاپی دارند. هیپوتونی یک مشکل عصبی می‌باشد نه کمبود قدرت عضلانی و یا ضعف عضلات. تون عضلانی به معنای میزان کشش عضله در حالت استراحت می‌باشد؛ به عبارتی، تون عضلانی آمادگی عضله برای فعال شدن و حفظ وضعیت بدنی را نشان می‌دهد. در مقابل قدرت عضلانی به میزان نیرویی که عضله می‌تواند تولید کند مرتبط می‌باشد.

کودکانی که تون عضلانی پایینی دارند، ممکن است بی‌ حال و یا تنبل به نظر برسند؛ اما در واقع این کودکان بیشتر از کودکان دیگر برای انجام هر حرکتی به شکل صحیح مانند صاف نشستن و یا حتی نگه داشتن یک مداد تلاش می‌کنند. تون عضلانی پایین می‌تواند بر همه مهارت های کودک، از مهارت‌ های حرکتی درشت مانند دویدن گرفته تا مهارت های حرکتی ظریف و انجام فعالیت های دقیق تری مانند نوشتن، بستن دکمه پیراهن، و حتی اعتماد به نفس کودک تاثیر بگذارد.

کودکانی که هیپوتونی دارند، توانایی حفظ وضعیت بدن خود را نخواهد داشت. از طرفی دیگر معمولا کودک نمی‌تواند عضلات خود را منقبض کرده و در نتیجه امکان انجام حرکات ارادی برای کودک امکان پذیر نخواهد بود. هیپوتونی در نقطه مقابل اسپاستیسیته یا سفتی عضلات می‌باشد. اما در یک نکته به هم شباهت دارند و آن هم نداشتن توانایی برای انجام حرکات ارادی می‌باشد.

اگر درباره علائم، مشکلات حرکتی یا روند توانبخشی نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید اطلاعات خود را در فرم زیر وارد کنید. کارشناسان مرکز توانبخشی ایران پس از بررسی درخواست، برای ارائه راهنمایی و هماهنگی نوبت با شما تماس خواهند گرفت.

از مطلب زیر دیدن فرمایید: هیپوتونی در نوزادان و راهکارهای درمانی آن

نشانه های هیپوتوتی در کودکان

نشانه های هیپوتونی در کودکان متفاوت می‌باشد؛ اما معمولا در اکثر موارد شامل موارد زیر است:

• شل و فلاپی بودن عضلات
• مشکل و ضعف در حفظ وضعیت مناسب بدنی، کنترل تنه
• تاخیر در برخی از مهارت‌ های حرکتی مانند نشستن، چهار دست‌ و پا رفتن و یا راه رفتن
• مشکل در حفظ تعادل، هماهنگی حرکات
• خستگی زود هنگام و‌ کمبود قدرت در هنگام انجام فعالیت‌ های حرکتی و بازی
• مشکل در انجام مهارت‌ های حرکتی ظریف
• مشکلات گفتاری، تعاملی و تغذیه ای

در نظر داشته باشید وجود یک یا چند مورد از علائم عنوان شدن به‌ تنهایی برای تشخیص هیپوتونی کافی نبوده و کودک می‌بایست توسط متخصص کاردرمانی معاینه و ارزیابی شود.

آیا بین هیپوتونی و اختلال طیف اوتیسم ارتباطی وجود دارد؟

پاسخ این است بله. ارتباط قابل توجهی بین اختلال طیف اوتیسم و هیپوتونی (تون عضلانی پایین) وجود دارد. اختلال طیف اوتیسم (ASD)، یک اختلال رشدی و تکاملی می‌باشد که توانایی های کودک برای برقراری روابط اجتماعی و تعامل با سایر افراد را مختل می‌کند. کودکان طیف اوتیسم اغلب رفتارهای محدود، تکراری ‏‏(کلیشه‌ای) و علایق عجیب دارند.‏ به عبارتی، اختلال طیف اوتیسم، با اختلالات‎ ‎مداوم‎ ‎در ارتباطات‎ ‎اجتماعی‎، وجود‎ ‎الگوهای‎ ‎تکراری و محدود ‎در ‎رفتارها، علایق‎ ‎و یا‎ ‎فعالیت‌ها، چالش‌های‎ ‎پردازش‎ ‎حسی، و به طور کلی یک‎ ‎مغز متفاوت‎ ‎با استعدادهای متفاوت ‎مشخص‎ ‎می‌شود‎.‎

اوتیسم بر روی کودکان مختلف، اثرات متفاوتی به جای می‌گذارد و به هیچ وجه نمی‌توان دو کودک با علایم مشابه را پیدا کرد. کودکان طیف اوتیسم مانند هر کس دیگری دارای نقاط قوت و ضعف مخصوص خود هستند. در هر صورت بدون آگاهی از علایم این اختلال نمی‌توان درک درستی از آن به دست آورد. در نظر داشته باشید هر کودکی که در طیف اوتیسم می‌باشد لزوما هیپوتونی ندارد، اما بسیاری از کودکان اوتیسم، تون عضلانی پایینی نیز دارند.

تحقیقات نشان می‌دهند که تاخیرهای حرکتی و تفاوت در تون عضلانی می‌توانند از اولین نشانه‌ های اختلال طیف اوتیسم (ASD) در کودکان باشند. مطالعه ای در سال ۲۰۲۱ نشان داده است که حتی می‌توان هیپوتونی در دوران نوزادی را به عنوان یکی از علائم اولیه احتمالی اختلال اوتیسم در کودکان در نظر گرفت. در کودکان اوتیسم، هیپوتونی می‌تواند جنبه‌ های مختلف زندگی روزمره، از جمله مهارت‌ های حرکتی، تولید گفتار و هماهنگی کلی بدن را تحت تاثیر قرار دهد.

وجود هیپوتونی ممکن است به‌ صورت تاخیر در دستیابی به مراحل رشد مانند نشستن، چهار دست‌ و پا رفتن و راه رفتن، نمایان شود.به علاوه، مشکلاتی مانند برنامه‌ ریزی حرکتی، اختلال پردازش حسی، و آگاهی از وضعیت بدنی (حس عمقی) در کودکان طیف اوتیسم شایع بوده و همه این عوامل عنوان شده می‌توانند به تون عضلانی پایین در کودک منجر شوند. اثر هیپوتونی بر کودکان طیف اوتیسم فراتر از مشکلات جسمی بوده و می‌تواند بر مهارت های گفتاری، تعاملات اجتماعی، توانایی‌ های ارتباطی و مشارکت در فعالیت‌ های روزمره زندگی کودک اثر بگذارد.

مداخلات توانبخشی مناسب و زودهنگام نقش مهمی را در بهبود هیپوتونی، مشکلات حرکتی و عملکردی کودکان طیف اوتیسم دارند. در صورت مشاهده علائمی مانند شلی اندام ها، خستگی زودهنگام، مشکلات تعادل، هماهنگی و یا تأخیر در مهارت های حرکتی، ارزیابی تخصصی کودک را جدی بگیرید. مرکز جامع توانبخشی ایران با سالها تجربه و بهره‌گیری از درمانگران مجرب، در دو شعبه فعال در مرکز و غرب تهران، با به کار بردن به روزترین تکنیک ها و تجهیزات آماده ارائه خدمات توانبخشی تخصصی اوتیسم به کودکان عزیز شما می باشد. جهت مشاوره و تعیین وقت با ما همراه شوید:

با تفاوت تاخیر تکاملی و اختلال اوتیسم در کودکان آشنا شوید: تفاوت تاخیر تکاملی و اختلال اوتیسم در کودکان

میزان فراوانی هیپوتونی در کودکان طیف اوتیسم

وجود هیپوتونی در کودکان اوتیسم، به شناخت بهتر جنبه‌ های مختلف و پیچیده این اختلال کمک خواهد کرد. با در نظر گرفتن هیپوتونی و پیامدهای مرتبط با آن، متخصصین درمانی می‌توانند راهبردهای جامعی را برای حمایت و درمان کودکان اوتیسم در جهت رشد و بهبود کلی آنان برنامه ریزی کنند.

هیپوتونی می‌تواند اولین نشانه اوتیسم باشد

هیپوتونی می‌تواند نقش مهمی را به‌ عنوان یک نشانه اولیه برای اختلال اوتیسم در کودکان ایفا کرده و می‌تواند بر زمان تشخیص این اختلال نیز تاثیر بگذارد. مطالعات نشان می‌دهند به طور میاگین کودکانی که هیپوتونی دارند، حدود ۱.۵ سال زودتر از سایر کودکان تشخیص اختلال اوتیسم را دریافت می‌کنند و این موضوع هم در پسران و هم در دختران مشاهده شده است. این یافته نشان می‌دهند که هیپوتونی می‌تواند به‌ عنوان یک نشانه مهم اولیه در شناسایی زودهنگام اوتیسم در کودکان عمل کند.

همچنین، هیپوتونی بسته به عواملی مانند جنسیت و نارس‌ بودن نوزاد در هنگام تولد، نیز اثرات متفاوتی را نشان خواهد داد. تحقیقات نشان داده ‌اند که معمولا اوتیسم در نوزادان نارس، در سن پایین‌تری تشخیص داده خواهد شد. این تفاوت در نوزادان پسر نارس بیشتر بوده و سن تشخیص اوتیسم در آنها تقریبا یک سال کمتر از پسران متولد شده در موعد طبیعی گزارش شده است. در دختران تفاوت زمان تشخیص اوتیسم بین کودکان نارس و متولد شده در موعد طبیعی چندان قابل توجه نبوده است.این موضوع نشان می‌دهد که تعامل میان هیپوتونی، جنسیت و نارس بودن نوزاد می‌تواند باعث تفاوت در زمان تشخیص اوتیسم در کودکان شده و اهمیت تشخیص زودهنگام و شروع مداخلات درمانی مناسب را نشان می‌دهد.

از مطلب زیر دیدن نمایید: مشکلات مغزی که می تواند نوزادان نارس را تهدید کند

تفاوت ضعف عضلانی با تون عضلانی پایین در کودکان اوتیسم

هیپوتونی و ضعف عضلانی دو اصطلاحی هستند که گاهی به جای یکدیگر استفاده می‌شوند. اگرچه ضعف عضلانی و هیپوتونی می‌توانند همزمان با هم ایجاد شوند، ولی در واقع معنای یکسانی ندارند.شناخت تفاوت این دو می‌تواند به والدین کمک کند تا علت مشکلات حرکتی کودک را بهتر درک کرده و در صورت نیاز، ارزیابی تخصصی را به‌ موقع انجام دهند.

ضعف عضلانی به این معناست که عضله نمی‌تواند نیروی زیادی را ایجاد کند. در این حالت، کودک واقعا قدرت کافی برای انجام برخی فعالیت ها و یا مقابله با مقاومت را ندارد. به عنوان مثال، کودک ممکن است در فعالیت‌ هایی مانند بالا رفتن از پله‌ها، بلند شدن از زمین، دویدن، پریدن، بالا رفتن از وسایل بازی و حمل یا جا به جا کردن وسایل دچار مشکل شود. در مقابل، هیپوتونی یا تون عضلانی پایین به این معناست که عضلات در هنگام استراحت سفتی و مقاومت طبیعی خود را نداشته و ممکن است بدن کودک نسبت به حالت عادی شل‌ تر به نظر برسد، حتی اگر عضلات قوی باشند. برای درک بهتر، تون عضلانی پایین را می‌توان به طناب بانجی و تون عضلانی طبیعی را به یک کش محکم تشبیه کرد. ممکن است طناب بانجی کار کند، اما استفاده از آن به تلاش بیشتری نیاز داشته و به‌ خوبی نیز شکل خود را حفظ نخواهند کرد. به زبان ساده، در هیپوتونی مشکل اصلی، پایین بودن تون عضلانی می‌باشد؛ در حالی که در ضعف عضلانی، مشکل اصلی کاهش قدرت و توان ایجاد نیرو توسط عضله می‌باشد.

بنابراین یک کودک ممکن است هیپوتونی یا تون عضلانی پایینی داشته باشد، بدون اینکه ضعف عضلانی قابل توجهی داشته باشد. البته ممکن است در برخی از بیماری‌ ها و اختلالات، هیپوتونی و ضعف عضلانی همزمان با هم دیده شوند. برخی از کودکان طیف اوتیسم هم تون عضلانی پایینی داشته و هم دچار ضعف عضلانی هستند؛ خصوصا کودکانی که به دلیل ناراحتی‌ های مختلف از جمله جسمی و حسی از انجام فعالیت‌ های جسمی دوری می‌کنند. تشخیص دقیق هیپوتونی و ضعف عضلانی می‌بایست با معاینه و مشاهده عملکرد کودک و ارزیابی تخصصی تون عضلانی، قدرت عضلات، وضعیت حرکتی و مهارت‌ های رشدی توسط متخصصین کاردرمانی با تجربه انجام شود. تشخیص علت زمینه‌ ای مشکلات عنوان شده نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هیپوتونی و ضعف عضلانی می‌توانند دلایل متفاوتی داشته باشند.

با علت سفتی عضلات نوزاد آشنا شوید: علت سفت شدن عضلات نوزاد و توصیه های درمانی

مکانیسم های نورولوژیکی هیپوتونی در اختلال طیف اوتیسم

بررسی زمینه‌ های نورولوژیکی مرتبط با هیپوتونی در اختلال طیف اوتیسم (ASD)، می‌تواند به درک بهتر ارتباط پیچیده میان مشکلات حرکتی و اختلالات رشدی-عصبی کمک کند. به منظور شناخت بهتر هیپوتونی، دو زمینه مهم مورد توجه محققان قرار گرفته است: تغییرات در محل اتصال عصب و عضله (محل اتصال عصبی‌-عضلانی) و مطالعات انجام‌ شده بر روی موش‌ های دارای جهش در ژن Cul3. این تحقیقات می‌توانند به شناخت بهتر مکانیسم‌ های عصبی و حرکتی مرتبط با هیپوتونی در کودکان اوتیسم کمک کنند.

تغییرات در محل اتصال عصب و عضله

تحقیقات انجام‌شده توسط لین می (Lin Mei) و همکارانش، نقش مهم تغییرات در محل اتصال عصب و عضله (Neuromuscular Junction)را در ایجاد هیپوتونی در افراد اوتیسم را نشان داده است. در مطالعات انجام‌شده بر روی مدل های حیوانی اوتیسم، مشخص شد که محل‌ های اتصال عصب و عضله دچار تغییراتی مانند تکه ‌تکه شدن، عصب‌ رسانی ناکافی و اختلال در انتقال پیام بین عصب و عضله می‌شوند. شناخت تغییرات ایجادشده در محل اتصال عصب و عضله می‌تواند به درک علت بروز مشکلات حرکتی و کاهش تون عضلانی در کودکانی که هیپوتونی دارند، خصوصا کودکان طیف اوتیسم، کمک کند.

تحقیق بر روی موش‌هایی با جهش در ژن Cul3

یکی از زمینه های مهم و‌ جدید در زمینه نقش هیپوتونی در اختلال طیف اوتیسم (ASD)، مطالعه و بررسی بر روی موش‌ های دارای جهش در ژن Cul3 می‌باشد. این موش‌ها به‌عنوان یک مدل آزمایشگاهی برای مطالعه برخی ویژگی‌ های اوتیسم مورد استفاده قرار می‌گیرند. محققین با بررسی این مدل، تلاش می‌کنند تا روند ایجاد ضعف عضلانی، هیپوتونی، تغییرات و آسیب در محل اتصال عصب و عضله و کاهش فعالیت مسیر پیام ‌رسانی آگرین (Agrin) را در طول زمان بررسی کنند. هدف از این تحقیقات، شناسایی نقش هیپوتونی در اختلال اوتیسم و بررسی ارتباط آن با مشکلات حرکتی و برخی از چالش‌ های رفتاری و اجتماعی می‌باشد.

این تحقیقات نشان می‌دهند که میان اختلال در مسیر سیگنال ‌دهی آگِرین (Agrin) و بروز مشکلاتی مانند هیپوتونی و اختلالات حرکتی، ارتباطی وجود دارد. این گونه تحقیقات به درک و آشنایی بیشتر فرایند های پیچیده عصبی و عضلانی مرتبط با هیپوتونی کمک کرده و می‌توانند در آینده زمینه را برای شناسایی نشانه های تشخیصی جدید و توسعه روش ‌های درمانی هدفمند و موثر برای شناسایی مشکلات عضلانی مرتبط با اوتیسم را فراهم کنند. ادامه این تحقیقات می‌‌تواند به شناخت بهتر علت‌ ایجاد هیپوتونی و مشکلات حرکتی در کودکان اوتیسم کمک کرده و در آینده، زمینه را برای تشخیص دقیق‌ تر و برنامه ریزی برای مداخلات درمانی و توانبخشی هدفمندتر فراهم سازد.

آیا می توان از تولد کودکی با اختلال اوتیسم جلوگیری کرد؟ برای پاسخ این سوال، از مطلب زیر دیدن فرمایید: آیا می‌توان از ایجاد اوتیسم جلوگیری کرد؟

هیپوتونی چگونه بر کودکان اوتیسم اثر می گذارد؟

هیپوتونی یا کاهش تون عضلانی یکی از مشکلاتی است که ممکن است در برخی از کودکان اوتیسم دیده شده و‌ بر روند رشد و تکامل این کودکان تاثیر بگذارد. اوتیسم همراه با هیپوتونی تقریبا می‌تواند بر تمام جنبه‌های زندگی روزمره این کودکان تاثیر بگذارد.کاهش تون عضلانی می‌تواند بر نحوه مهارت های حرکتی، حفظ وضعیت بدنی، انجام فعالیت‌ ها و تعاملات روزمره و حتی برخی از مهارت‌ های گفتاری و تغذیه‌ ای در کودکان تاثیر بگذارد.

تاثیر هیپوتونی بر مهارت های حرکتی

وجود هیپوتونی در کودکان اوتیسم می‌تواند روند رشد و تکامل مهارت‌ های حرکتی آنها را تحت تاثیر قرار داده و سبب ایجاد مشکلاتی در هماهنگی حرکات، تعادل و کنترل بدن نیز شود. پایین بودن تون عضلانی ممکن است انجام فعالیت‌ هایی مانند راه رفتن، دویدن، بالا رفتن از پله‌ ها و همچنین برخی از مهارت‌ های حرکتی ظریف مانند مهارت های دست ورزی و گرفتن اشیا را برای کودک مشکل کند. ضعف کنترل عضلات دست نیز ممکن است باعث تاخیر در رشد مهارت‌ های حرکتی ظریف شده و استقلال کودک را در فعالیت‌های روزمره نیز کاهش دهد. معمولا این کودکان هنگام فعالیت‌ های بدنی سریع‌ تر خسته شده و یا برای حفظ وضعیت صحیح بدن به تلاش بیشتری نیاز دارند.

در نتیجه، ممکن است از شرکت در کلاس های ورزشی و یا زمین های بازی دوری کنند، برای صاف نشستن در پشت میز دچار مشکل شده و به این دلیل به اشتباه تنبل یا لجباز تلقی شوند، در حالی که در واقع این کودکان فقط توانایی درست نشستن را نداشته و زود خسته‌ می‌شوند.علاوه بر مشکلات جسمی، مشکلات احساسی و رفتاری نیز برای این افراد ایجاد خواهد شد. کودکان ممکن است به دلیل مشکلات متعدد و یا طرد شدن و سرزنش توسط دیگران اعتماد به‌ نفس پایینی پیدا کنند. معمولا والدین این کودکان نیز هنگامی که می‌بینند کودکشان از انجام و شرکت در فعالیت ‌هایی که قبلا دوست داشته، دوری می‌کند، احساس ناتوانی و سردرگمی خواهند کرد.

مطلب زیر را مطالعه نمایید: کاردرمانی برای راه رفتن کودک + تمرین و تصویر

تاثیر هیپوتونی بر مهارت های گفتاری و تعاملات اجتماعی

علاوه بر تاثیر بر مهارت های حرکتی، هیپوتونی در برخی از کودکان اوتیسم می‌تواند بر مهارت های گفتاری و ارتباطی نیز تاثیر بگذارد. پایین بودن تون عضلانی در عضلات صورت و دهان ممکن است کنترل حرکات لازم برای تولید صحیح صداها و کلمات را سخت تر کرده و حتی سبب ایجاد مشکلاتی در وضوح گفتار و بلع شود. به علاوه، ممکن است هیپوتونی بر حرکات صورت، حالات چهره و استفاده از برخی حرکات و ژست‌ ها نیز تاثیر بگذارد. از آنجایی که موارد عنوان شده بخش مهمی از روش های ارتباط غیرکلامی در کودکان هستند، ممکن است تعامل و برقراری ارتباط با دیگران را در برخی از کودکان دشوارتر کنند.

با مفهوم اوتیسم بی کلام و راهکارهای درمانی آن آشنا شوید: همه چیز در مورد اوتیسم بی کلام

رویکردهای درمانی

کاردرمانی جسمی یکی از مهم ترین بخش های برنامه درمانی در کودکانی است که همزمان در طیف اوتیسم بوده و هیپوتونی نیز دارند. جلسات کاردرمانی با معاینه و ارزیابی دقیق توانایی‌ ها، مشکلات و نیازهای هر کودک آغاز می‌شود. متخصص کاردرمانی، با ارزیابی عضلات و وضعیت حرکتی و مهارت های کودک، یک برنامه درمانی مناسب و مخصوص او برنامه ریزی خواهد کرد. هدف کاردرمانی تنها تقویت عضلات نیست؛ بلکه کمک به کودک برای استفاده موثرتر از توانایی‌های حرکتی خود در فعالیت‌ های واقعی زندگی می‌باشد.

کاردرمانی جسمی می‌تواند با تمرکز بر بهبود کنترل حرکتی، ثبات مرکزی بدن، تمرینات تعادلی، هماهنگی حرکات و مهارت‌های حرکتی ظریف، درشت و برنامه ریزی حرکتی به کودک کمک کند. فعالیت‌های هدفمند و متناسب با سطح توانایی کودک می‌توانند به بهبود کنترل بدن و عملکرد او در فعالیت‌های روزانه کمک کنند. به عنوان مثال، تمرین‌هایی مانند فعالیت‌ های تقویت‌ کننده عضلات مرکزی، تمرینات تعادلی، فعالیت‌ های تحمل وزن، هماهنگی دو طرفه بدن و تمرین مهارت‌ های دست می‌توانند در برنامه درمانی کودک مورد استفاده قرار گیرند.در نظر داشته باشید، تمرین ‌های تقویتی و حرکتی می‌بایست متناسب با توانایی کودک و تحت نظر متخصص کاردرمانی با تجربه انجام شوند تا از وارد شدن فشار نامناسب به عضلات و مفاصل جلوگیری شود.

از مطلب زیر دیدن نمایید: کاردرمانی اوتیسم چیست؟ راهنمای کامل درمان کودکان اوتیسم

شرکت در جلسات کاردرمانی می‌تواند تغییرات قابل‌ توجهی را در تون عضلانی کودک ایجاد کند. در نظر داشته باشید هر چند مداخلات درمانی زودهنگام بسیار ایده‌آل می‌باشد، ولی اما پیشرفت موثر و بهبود در هر سنی برای کودک امکان‌پذیر خواهد بود. برخی از فعالیت‌ هایی که به تقویت عضلات مرکزی بدن، تعادل و هماهنگی کمک می‌ کنند عبارتند از:

• استفاده از کش های مقاومتی
• استفاده از تخته های تعادلی
• شنا (کم‌ فشار و به صورت آرام‌ بخش حسی)
• پریدن بر روی ترامپولین
• راه رفتن به سبک حیوانات (مثل راه رفتن خرسی یا خرچنگی)

برای کودکان، روش های درمانی می‌بایست به شکل بازی‌ محور و با توجه به نیازهای حسی و جسمی هر کودک طراحی و اجرا شوند. برای افراد بزرگ‌ تر، می‌توان تمرین هایی را به شکل مهارت های عملی زندگی مانند حمل وسایل و در جهت تقویت عملکرد عضلات اجرا کرد.

مشکلات حسی در کودکان طیف اوتیسم شایع بوده و در برخی از این کودکان مشکلات حسی نیز در کنار هیپوتونی قرار دارد. بنابراین، کاردرمانی حسی می‌تواند با توجه به نیازهای کودک به بهبود مشکلات حسی، و آگاهی بدنی او کمک کند. در نظر داشته باشید برنامه کاردرمانی حسی کودک می‌بایست کاملا متناسب با مشکلات حسی و شرایط کودک طراحی شود و نمی‌توان یک روش واحد را برای همه کودکان توصیه کرد.

در برخی از کودکان، ممکن است هیپوتونیبر عملکرد عضلات مرتبط با تولید گفتار، جویدن و بلع نیز تاثیر بگذارد. بنابراین، در کودکان اوتیسمی که همزمان هیپوتونی، مشکلات گفتاری یا تغذیه‌ای دارند، ارزیابی گفتاردرمانی نیز اهمیت دارد. متخصص گفتاردرمانی پس از ارزیابی مهارت‌ های گفتاری و دهانی ـ حرکتی کودک، در صورت وجود مشکل می‌تواند برای بهبود وضوح گفتار، مهارت‌ های حرکتی دهان، جویدن، بلع و مهارت‌ های ارتباطی برنامه درمانی مناسبی ارائه کند.

با مفهوم و اهداف گفتاردرمانی در کودکان اوتیسم آشنا شوید:همه چیز درباره گفتاردرمانی اوتیسم

هیپوتونی در بزرگسالان طیف اوتیسم

بزرگسالان اوتیسم که تون عضلانی پایینی دارند نیز ممکن است در حفظ وضعیت بدنی در زمان هان های طولانی دچار مشکل شوند. به عنوان مثال، هنگام راه رفتن و یا انجام کارهای روزانه نیاز به استراحت‌ های مکرر داشته باشند، و یا بدون هیچ دلیل پزشکی مشخص دچار خستگی عضلانی شوند. برای بهبود این افراد، برخی از اقدامات زیر مفید خواهد بود:

• تمرینات کاردرمانی و تمرینات قدرتی شخصی سازی شده و متناسب با مشکلات هر فرد
• تمرینات کاردرمانی حسی متناسب با نیازهای حسی فرد
• انجام تغییرات و اصلاحاتی در محیط کار و یا استفاده از وسایل ارگونومیک

با مفهوم و تمرینات عملی کاردرمانی حسی آشنا شوید: کاردرمانی حسی: راهنمای کامل برای کودکان

سوالات متداول

سخن آخر

هیپوتونی یا کاهش تون عضلانی می‌تواند در برخی از کودکان طیف اوتیسم دیده شده و علاوه بر تاثیر بر مهارت‌ های حرکتی، تعادل، هماهنگی و وضعیت بدنی، در برخی موارد با مشکلات گفتاری و ارتباطی نیز همراه باشد. کاهش تون عضلات مرتبط با دهان و صورت می‌ تواند بر کنترل حرکات دهانی، وضوح گفتار، تولید صحیح برخی از صداها و مهارت ‌های تغذیه‌ ای تاثیر بگذارد. مسیر درمان کودکان طیف اوتیسم که هیپوتونی نیز دارند کمی دشوارتر می‌باشد؛ اما تشخیص زودهنگام و استفاده از روش های درمانی مناسب می‌تواند به پیشرفت کودک کمک کند. هر کودک اوتیسم نیاز به یک برنامه درمانی متناسب با نیازهای منحصر به ‌فرد خود دارد و یک برنامه یکسان برای همه کودکان مناسب نخواهد بود.

در ابتدا می‌بایست یک ارزیابی جامع انجام شود تا مشکلات کودک به صورت کامل مشخص شده و سپس برنامه درمانی مناسب اجرا شود. درمان اوتیسم یک کار تیمی بوده و به تخصص‌ هایی مانند گفتاردرمانی، کاردرمانی جسمی، کاردرمانی حسی و کاردرمانی ذهنی نیاز دارد. پیشرفت های کودک را هر چند کوچک در نظر گرفته و او را تشویق کنید. تلاش کنید آگاهی خود را در زمینه مشکلات کودک بالا برده و از او حمایت کنید. همواره به خاطر داشته باشید که هیچ گاه برای پیشرفت، بهبود مهارت ها، قدرت بدنی، استقامت و اعتماد به نفس کودک دیر نیست.

ترجمه و تالیف توسط بخش کاردرمانی جسمی کلینیک اوتیسم مرکز جامع توانبخشی ایران

کلیه حقوق این مطلب متعلق یه موسسه توانبخشی ایران است.