کاردرمانی فلج ارب (Erb Palsy): راهکارها و تمرین‌های موثر درمانی

فلج ارب یکی از شایع‌ ترین آسیب‌های شبکه بازویی در دوران نوزادی است که می‌تواند مسیر رشد و استقلال کودک را تحت تاثیر قرار دهد. بسیاری از خانواده‌ها در همان روزهای اول زندگی نوزادشان با محدودیت حرکتی دست او روبه‌رو می‌شوند و طبیعی است که نگرانی‌ها و پرسش‌های زیادی در ذهنشان شکل بگیرد. در این میان، کاردرمانی نقشی کلیدی در کمک به کودک برای بازیابی حرکت، تقویت عملکرد دست و پیشگیری از عوارض ثانویه ایفا می‌کند. کاردرمانی فقط مجموعه‌ای از تمرین‌ها و تکنیک‌ها نیست؛ بلکه فرآیندی است برای همراهی کودک و خانواده در مسیر رشد. هدف آن نه‌ تنها بهبود دامنه حرکتی و قدرت عضلانی، بلکه ایجاد فرصت‌هایی برای تجربه‌ی بازی، تعامل و یادگیری با دست آسیب‌ دیده است. وقتی خانواده و درمانگر در کنار هم قرار می‌گیرند، می‌توانند آینده‌ای امیدوارکننده‌تر برای کودک رقم بزنند.

فلج ارب چیست؟

فلج ارب (Erb’s Palsy) نوعی اختلال عصبی است که به دلیل آسیب در شبکه عصبی بازویی (براکیال پلکسوس) ایجاد می‌شود. این شبکه مجموعه‌ای از اعصاب است که از نخاع گردنی منشا گرفته و حرکت و حس شانه، بازو و دست را کنترل می‌کند. در فلج ارب معمولا ریشه‌های عصبی C5 و C6 درگیر می‌شوند و همین موضوع باعث بروز اختلال در عملکرد حرکتی و حسی اندام فوقانی می‌گردد.

این عارضه بیشتر در زمان تولد به دلیل کشیدگی یا فشار بیش از حد روی شانه نوزاد اتفاق می‌افتد. به همین دلیل در بسیاری از منابع پزشکی از آن با عنوان فلج زایمانی نیز یاد می‌شود. شدت آسیب می‌تواند از یک کشیدگی ساده و موقت تا پارگی یا جدا شدن کامل عصب از نخاع متغیر باشد.

نشانه‌ی بارز فلج ارب معمولا وضعیتی خاص در دست و بازو است که به آن حالت دست پیشخدمت گفته می‌شود: بازو نزدیک بدن قرار می‌گیرد، آرنج صاف می‌ماند و کف دست به سمت عقب یا پایین می‌چرخد. بسته به شدت آسیب، این وضعیت می‌تواند موقتی یا دائمی باشد.

کاردرمانی در فلج ارب را از چه زمانی شروع کنیم؟

همانطور که بیان کردیم فلج ارب یکی از آسیب‌های عصبی دوران تولد است که هرچه زودتر برای آن اقدام درمانی صورت بگیرد، احتمال بهبودی کامل بیشتر خواهد بود. کاردرمانی به عنوان بخش اصلی توان‌بخشی این کودکان، نقشی کلیدی در بازگرداندن حرکت طبیعی و جلوگیری از عوارض دارد.

بهترین زمان برای آغاز کاردرمانی معمولا در همان هفته‌های نخست پس از تولد است. در این دوره عضلات و مفاصل هنوز انعطاف‌پذیرند و سیستم عصبی نوزاد بیشترین توانایی را برای ترمیم و یادگیری مجدد حرکات دارد. تاخیر در شروع درمان می‌تواند منجر به محدود شدن دامنه حرکتی، سفتی مفصل شانه و ضعف پایدار در بازو شود.

متخصصان توصیه می‌کنند تمرینات توان‌بخشی از حدود ماه اول زندگی شروع شود. در بسیاری از کودکان حتی از سه هفته پس از تولد برنامه‌ی کاردرمانی آغاز می‌شود تا از بروز خشکی مفاصل و کوتاهی عضلانی پیشگیری گردد. این زمان به عنوان دوره طلایی مداخله شناخته می‌شود، زیرا بیشترین تاثیر را در روند بهبود دارد.

درمانگران در این مرحله تمرینات ساده و بدون درد را برای افزایش دامنه حرکتی، تحریک حسی و تقویت عضلات طراحی می‌کنند. همچنین آموزش به والدین برای انجام صحیح حرکات در خانه بخش مهمی از روند درمان است.

کاردرمانی در کدام مرحله از فلج ارب کاربرد دارد؟

فلج ارب از آنجایی که به آسیب اعصاب محیطی مربوط است، ممکن است در 4 حالت مختلف خود را نشان دهد. برخی از این حالت‌ها با بهبودی خود به خودی همراه هستند و برخی دیگر به عمل جراحی نیاز دارند. در هر 4 حالت کاردرمانی می‌تواند به بهبودی این بیماران کمک کند. برای روشن‌تر شدن موضوع به طور اختصار نقش کاردرمانی در هر مرحله را بررسی می‌کنیم:

نوروپراکسی

 یک شوک به عصب است و پارگی در آن وجود ندارد، اعصاب حالت عادی داشته و کودکان معمولا به صورت خود به خود و در طول سه مـــاه بهبود می‌یابند. کاردرمانی در این مرحله بیشتر روی پیشگیری از بدتر شدن و جلوگیری از آسیب بیشتر مانور خواهد داد.

نوروما

 که باعث آسیب دیدن برخی از فیبرهای عصبی می‌شود. ممکن است نتیجه یک بافت اِسکار (اثر زخم) باشد. در این وضعیت  بافت اسکار بر روی عصب سالم باقی می‌ماند. بهبودی در این حالت منوط به انجام کاردرمانی و فیزیوتراپی خواهد بود. کاردرمانی فلج ارب سعی خواهد کرد دامنه و قدرت عضلات را به حالت اول بازگرداند.

پارگی عصب

پارگی در صورتی رخ می‌دهد که خود عصب به شدت کشیده شود و خودبخود بهبود نمی‌یابد و ممکن است برای درمان به عمل جراحی نیاز باشد. در این حالت کاردرمانی در فلج erb هم قبل و هم بعد از عمل می‌تواند کمک کننده باشد. قبل از عمل نقشی پیشگیری کننده دارد که مانع از ایجاد دفورمیتی در مفاصل و آتروفی در عضلات خواهد شد. بعد از عمل جراحی هم می‌تواند به بازآموزی حسی و بازیابی قدرت و دامنه حرکتی از دست رفته کمک کند.

قطع عصب

در نوع چهارم آسیب، یک کشش شدید روی می‌دهد که باعث کشیده شدن عصب از نخاع شده و عصب پاره می‌شود. این نوع آسیب شدیدترین نوع آسیب عصبی است. پارگی ممکن است با پیوند یک عصب دیگر ترمیم شود ولی در این حالت که پارگی از نخاع ایجاد شده قابلیت ترمیم وجود ندارد. در برخی موارد بعضی از عملکردهای دست با استفاده از عضلات دیگر بر می‌گردد. در این حالت کاردرمانی قبل از عمل جراحی از دفورمیتی و آتروفی جلوگیری خواهد کرد. بعد از عمل هم می‌تواند به بازآموزی حسی، تقویت دامنه و قدرت عضلات کمک کند. در واقع با علم به اینکه محل برخی از اعصاب و عضلات تغییر پیدا کرده است، تلاش می‌کند فرد را آموزش دهد که از منابع جدید به درستی استفاده کند. در این مسیر ممکن است از روش های جبرانی هم استفاده کند.

کلینیک جامع توانبخشی ایران با دو شعبه فعال در تهران و با کمک از درمانگران ماهر می‌تواند نقش پررنگی در بهبودی کودک محتاج به کاردرمانی فلج ارب داشته باشد. برای دریافت مشاوره و نوبت می‌توانید با شماره تلفن زیر تماس حاصل فرمایید:

 کاردرمانی در فلج ارب چه اهدافی دارد؟

در هر درمانی که برای افراد مختلف با بیماری‌های متنوع ارائه خواهد شد لازم است اهداف درمانی قبل از هر چیزی تعیین شود. این کار هم بعد از انجام ارزیابی دقیق و شناسایی مشکلات فرد انجام خواهد شد. بنابراین در نظر داشته باشید که افراد مختلف با تشخیص یکسان ممکن است درمان‌های متفاوتی را دریافت کنند. از طرفی دیگر چون این بیماری هم در کودکان و هم در بزرگسالان وجود دارد، بنابراین طبیعی است که برخی از اهداف برای بعضی از افراد معنایی نداشته باشد: مهم‌ترین اهداف کاردرمانی در فلج erb دستیابی به موارد زیر است:

جلوگیری از آسیب بیشتر

همانطور که می‌دانید و قبلا هم در نوشته فلج ارب اشاره کرده بودیم، این بیماری بیشتر کودکان را درگیر می‌کند. به صورتی که این بیماری حدود 2 درصد از کودکان تازه متولد شده را درگیر خواهد کرد. نوزاد تازه متولد شده بیشتر در معرض خطر و آسیب دیدگی قرار دارد. همچنین بسیاری از خانواده‌ها نحوه برخورد مناسب با این اختلال را نمی‌دانند. در نتیجه در زمان پوشاندن لباس یا تعویض پوشک ممکن است به کودک آسیب وارد شود. بنابراین اولین هدف کاردرمانی در فلج ارب جلوگیری از آسیب بیشتر به این کودکان است. برای جلوگیری از آسیب بیشتر لازم است آموزش‌هایی به اعضای خانواده داده شود. این آموزش‌ها می‌تواند نحوه لباس پوشاندن، خواباندن، غذا دادن و بسیاری دیگر از موارد را شامل شود.

افزایش دامنه حرکتی

اگر نوشته ما در مورد کاردرمانی دست را مطالعه کرده باشید اولین هدفی که به آن اشاره شده است، افزایش دامنه حرکتی است. فلج ارب هم اندام فوقانی فرد را درگیر خواهد کرد. بنابراین اهداف مشترک در این دو بسیار زیاد است. در کودکان و بزرگسالان مبتلا به فلج ارب دامنه حرکتی در بخش‌های مختلف کاهش پیدا می‌کند. برای نمونه فرد نمی‌تواند دست خود را بالا بیاورد و اصطلاحا دست را از تنه دور کند. در نظر داشته باشید که افزایش دامنه حرکتی در کودکان باید با احتیاط انجام شود. چرا که در بسیاری از موارد کودکان سالم هم دامنه حرکتی کاملی را ندارد. برای مثال کودک تازه متولد شده نمی‌تواند دست خود را بالا سر ببرد. توصیه هم می‌شود به صورت غیر فعال این کار انجام نشود. در افراد بزرگسال هم توصیه می‌شود در مراحل اولیه درمان این کار با احتیاط انجام شود.

افزایش قدرت عضلات

پس از اینکه یک مفصل به دامنه طبیعی خود برگشت، قدرت طبیعی خود را ندارد. در این مرحله است که باید تمرینات فعال (تمریناتی که توسط خود فرد انجام می‌شود) و تمرینات تقویتی شروع شود. در افراد بزرگسال انجام تمرینات تقویتی ساده است. اما در کودکان به علت عدم درک مناسب باید تمرینات در قالب بازی به آن‌ها ارائه شود.

جلوگیری از آتروفی عضلات

عضلات در صورتی که به صورت مداوم فعالیت نداشته باشند، تحلیل خواهند رفت و به مرور حجم آن‌ها کاهش پیدا می‌کند. در فلج ارب هم به مرور زمان این اتفاق رخ خواهد داد. البته در صورتی که بی حرکتی برای مدت زیادی اتفاق بیفتد. کاردرمانی تلاش می‌کند به کمک روش‌های متنوع خود از آتروفی عضلانی جلوگیری کند. از آنجایی که همواره جلوگیری بهتر از درمان است، در این مورد هم بهتر است قبل از این که مشکل پیش بیاید برای آن راه چاره‌ای اندیشیده شود.

بازآموزی حسی

افرادی که درگیر فلج erb می‌شوند درجات مختلفی از اختلالات حسی را تجربه می‌کنند. برای مثال فرد ممکن است فشار را درک نکند. یا حس لمس در وی دچار اختلال شده باشد. عدم درک حس‌های مختلف می‌تواند عواقب ناخوشایندی را به دنبال داشته باشد. برای نمونه آب جوش روی دست فرد بریزد و وی متوجه نشود. از آنجایی که عصب‌های دست آسیب دیده‌اند، بهبودی این آسیب‌ها بیشتری از حد معمول طول خواهد کشید.

طی کردن مراحل رشدی

ایجاد هر مشکلی در کودکان ممکن است مراحل رشد حرکتی را مختل کند. فلج erb باعث می‌شود که مهارت‌های حرکتی ظریف مختل شود. در صورتی که میزان آسیب شدید نباشد و کاردرمانی در زمان مناسب شروع شود، معمولا مراحل رشد حرکتی به خوبی طی خواهد شد.

بازگشت به کار

همانطور که قبلا اشاره کردیم فلج ارب اگر چه بیشتر در کودکان بروز پیدا می‌کند اما مختص آن‌ها نیست و ممکن است در بزرگسالان هم بر اثر عوامل مختلف مانند تصادفات به وجود بیاید. این روند باعث می‌شود که فرد نتواند فعالیت‌های کاری خود را تکمیل کند. بنابراین احتمال از دست دادن کار دور از انتظار نیست. به همین دلیل کادرمانگران تلاش می‌کنند حوزه‌های کاری را پوشش دهند تا هر چه سریع‌تر فرد بتواند به کار خود برگردد.

برای تعیین وقت کاردرمانی شما می‌توانید با کلیک بر روی کلمه دریافت نوبت زمان مشاوره و نوبت خود از مرکز جامع توانبخشی ایران را تعیین کنید.

فلج ارب چقدر رایج است؟

فلج ارب یکی از آسیب‌های عصبی دوران تولد است که نسبتا نادر محسوب می‌شود، اما به دلیل پیامدهای طولانی‌مدت آن، اهمیت زیادی در حوزه سلامت نوزادان دارد. این عارضه معمولا در نتیجه‌ی کشش یا فشار بیش از حد بر شبکه عصبی بازویی هنگام زایمان رخ می‌دهد و می‌تواند حرکت و حس بازوی نوزاد را تحت تأثیر قرار دهد.

از نظر آماری، فلج ارب در مقایسه با سایر مشکلات زایمانی شیوع بالایی ندارد، اما همچنان در هر چند هزار تولد یک مورد گزارش می‌شود. این عدد نشان می‌دهد که گرچه احتمال بروز آن پایین است، اما در جمعیت‌های بزرگ سالانه تعداد قابل توجهی نوزاد به این مشکل دچار می‌شوند.

عوامل مختلفی در افزایش احتمال بروز این عارضه نقش دارند. نوزادان با وزن بالاتر از حد طبیعی، زایمان‌های دشوار، استفاده از ابزار کمکی مانند فورسپس یا واکیوم، و شرایطی مثل دیابت مادر می‌توانند خطر ابتلا به فلج ارب را افزایش دهند. با این حال، حتی در شرایط بدون ریسک هم این اختلال امکان وقوع دارد.

تکنیک‌های مورد استفاده در کاردرمانی فلج ارب

کاردرمانی به عنوان یک درمان پیشرو همواره در تلاش است تا تکنیک‌ها و روش‌های درمانی جدیدی را توسعه دهد تا مراجعان بهترین درمان‌ها را دریافت کنند. برای درمان فلج ارب هم تکنیک‌ها و تمرینات مختلفی توسعه داده شده است:

تجویز اسپلینت

استفاده از اسپلینت‌ها برای حفظ وضعیت و ثبات دست که مانع از بدتر شدن علایم می‌شود، جزو اولین روش‌های کاردرمانی فلج ارب است. استفاده از اسپلینت در بسیاری از موارد برای حفظ پوزیشن دست بعد از عمل جراحی کاربرد دارد. هر چند در موارد غیر جراحی هم می‌تواند به اصلاح وضعیت دست کمک کند. البته تجویز اسپلینت مختص کاردرمانی نیست و ممکن است توسط ارتوپد، نورولوژیست یا متخصص فیزیوتراپی در فلج ارب برای فرد توصیه شود. اسپلینت‌ها هم انواع مختلفی دارند که برخی ثابت بوده و برخی با حفظ وضعیت امکان انجام فعالیت‌ها را در اختیار فرد قرار می‌دهند.

آموزش خانواده

آموزش خانواده‌ها در مورد نحوه برخورد با بیماری فلج ارب از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به همین منظور کاردرمانگران در مورد روش صحیح قنداق کردن، نحوه درست پوشاندن لباس، شیوه بغل کردن و حمل کودک، حمام دادن، خواباندن، بازی کردن و … آموزش‌های کاملی را به خانواده‌ها ارائه می‌دهند. برای نمونه بهتر است لباس پوشیدن را از دست مبتلا شروع کنید اما برای درآوردن لباس باید برعکس باشد، یعنی ابتدا دست سالم را از لباس خارج کنید. یا در هنگام بلند کردن بهتر است دست خود را دور شانه و گردن کودک قرار دهید تا به دست آسیبی نرسد.

از طرفی دیگر در هنگام حمل کودک بهتر است دستش به بدن شما بچسبد تا از حرکت اضافی و افتادن آن جلوگیری شود، البته نباید کودک را به خود فشار دهید چرا که در این حالت ممکن است فشار، آسیب بیشتری به همراه داشته باشد. این نکات ساده کمک می‌کنند کاردرمانی و سایر روش‌های درمانی اثرات مثبتی به همراه داشته باشند.

ماساژ

ماساژ برای فلج ارب دارای کارکردهای متفاوتی است که باعث می‌شود بتوان از آن در درمان این بیماری استفاده کرد. انجام ماساژ در فازهای اولیه می‌تواند از دفورمیتی و آتروفی جلوگیری کند. در مراحل بعدی می‌تواند برای بازآموزی حسی به فرد کمک کند. از طرفی دیگر ماساژ به بهبود گردش خون کمک خواهد کرد و می‌تواند بهبودی فرد را تسهیل کند.

تکنیک‌های بازآموزی حسی

بیشتر افرادی که نسبت به کاردرمانی شناخت دارند، به محض شنیدن مشکلات حسی، یاد بیماری اوتیسم و یکپارچگی حسی می‌افتند. اگر چه یکپارچگی حسی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است اما تکنیک‌های بازآموزی حسی با آن تفاوت دارند. در بازآموزی حسی به دنبال این هستیم که یک حس خاص که از دست رفته است، مجددا بازیابی شود. در مورد فلج ارب این حس شامل حس لامسه است که فشار، لمس، درد و حرارت را در برمی‌گیرد. بازآموزی این حس‌ها هم از نظر فیزیکی برای کودک مناسب است و هم باعث خواهد شد که body image به خوبی شکل بگیرد. برای بازآموزی حسی ممکن است اجسام با بافت‌های مختلف روی دست فرد کشیده شود. برای نمونه از پارچه یا مسواک برای تحریک استفاده شود.

تکنیک Motor learning

یادگیری حرکتی یا motor learning بر این اساس استوار است که مهارت‌های حرکتی با استفاده از استراتژی‌ها و تمرینات خاص به دست خواهند آمد و از طریق تمرین و تکرار اصلاح خواهند شد. تکنیک motor learning بیشتر برای افراد بزرگسال درگیر با فلج erb کاربرد خواهد داشت. چرا که این افراد دارای درک و توانایی انجام فعالیت‌ها هستند، در نتیجه اگر به درستی آموزش ببینند، می‌تواند فعالیت‌های مد نظر را بدون نیاز به درمانگر انجام دهند.

استفاده از کینزیوتیپ

استفاده از کینزیوتیپ برای پوزیشن دهی و اصلاح وضعیت‌های نامناسب دست بسیار کاربردی خواهد بود. کینزیوتیپ یک نوار چسبناک درمانی است که به احتمال زیاد آن را روی دست و پای ورزشکاران مخصوصا دست والیبالیست‌ها دیده‌اید. این نوار‌ها فشار وارد به بخش خاصی را کاهش می‌دهند و به وضعیت دهی آن کمک می‌کنند. در نظر داشته باشید که استفاده از کینزیوتیپ کارکردی مشابه اسپلینت دارد، اما محدودیت‌ها و سختی‌های آن را ندارد. چرا که اولا بسیار سبک بوده و در ثانی فعالیت دست را محدود نخواهد کرد. از طرفی محدودیتی در حمام کردن فرد ایجاد نخواهد کرد. کینزیوتیپ را می توان بخشی جدایی ناپذیر از کاردرمانی فلج ارب در کودکان و بزرگسالان دانست. البته این روش در فیزیوتراپی فلج ارب هم به کار گرفته می‌شود.

بازی درمانی

معرفی بازی درمانی به عنوان آخرین روش درمانی مورد استفاده در کاردرمانی فلج ارب به این دلیل است که استفاده از این روش به تنهایی مطرح نیست. بلکه باید همراه با سایر روش‌های درمانی مورد استفاده قرار گیرد. دلیل آن هم واضح است چرا که نوزادان در این سن معمولا توانایی انجام بازی خاصی را ندارند و شاید بتوان گفت که بازی درمانی بیشتر برای جلب توجه و همکاری کودک مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما از این نکته نباید غافل شد که جلب همکاری کودکان بسیار سخت است که به کمک این روش ساده‌تر خواهد شد. از طرفی دیگری در صورتی که کودک با ما همکاری داشته باشد، روند بهبودی و پاسخ دهی به درمان‌ها به مراتب ساده‌تر و بهتر خواهد شود.

در نظر داشته باشید که تکنیک‌های مورد استفاده در کاردرمانی کودکان فلج ارب یک پکیج هستند و در ارتباط با هم معنا پیدا می‌کنند. همچنین نمی‌توان توصیه‌های ارائه شده برای یک نفر را برای دیگری استفاده کرد.

عضلاتی که در کاردرمانی فلج erb مورد درمان قرار خواهند گرفت؟

در کودکان مبتلا به ERB  (ضایعه فوقانی شبکه بازویی) درمان باید بر روی عضلات شانه به ویژه عضله دلتوئید و عضله دو سر بازو (بایسپس) متمرکز باشد. حتی در کودکانی که بهبودی خودبخود دارند  ضعف در عضله دلتوئید و به دنبال آن محدودیت در بالا بردن و چرخش شانه از ناتوانی‌های  شایع است. بعدها این کودکان ممکن است به جراحی‌های ارتوپدی از قبیل آزاد کردن تاندون و عضله نیز پیدا کنند. زمانی که ریشه‌های عصبی میانی شبکه بازویی درگیر می‌شوند ضعف در عضله سه سر (پشت بازو) نیز دیده می‌شود. این نوع درگیری معمولا با ضایعه کامل یا ضایعه فوقانی شبکه بازویی همراه است بنابراین باعث ایجاد ناتوانی‌های شدیدتر می‌شود. البته ممکن است سایر عضلات هم به درمان نیاز پیدا کنند، اما اصلی‌ترین عضلاتی درگیر در این بیماری، همین مواردی هستند که در اینجا به آن‌ها اشاره شد.

مراحل کاردرمانی در فلج erb

کاردرمانی و توانبخشی از اجزاء ضروری رویکرد درمانی چند بعدی برای درمان ضایعه شبکه بازویی می‌باشند. کاردرمانگران فعالیت‌های زیر را برای درمان ضایعه شبکه بازویی انجام می‌دهند:

1. ارزیابی اولیه قدرت عضلانی، دامنه حرکتی، حرکات ارادی و بدون کمک دیگران، رشد حرکتی، حسی و استفاده عملکردی در دست
2. تعیین اهداف درمانی
3. پیگیری برنامه درمانی برای بهبودی و پیشرفت
4. نظارت بر وضعیت دهی و نحوه استفاده از اسپیلنت
5. آموزش والدین در مورد احتیاطات، برنامه درمانی در منزل و وضعیت دهی کودک
6. انجام درمان و توانبخشی بعد از عمل جراحی.

میزان بهبودی فلج ارب پس از کاردرمانی چقدر است؟

درمان قطعی در فلج ارب ارتباط مستقیمی با شدت ضایعه شبکه بازویی دارد. همچنین موفقیت در درمان ارب به ممارست والدین در انجام تمرین‌های فیزیوتراپی و کاردرمانی بستگی دارد. به علاوه سن تشخیص کودک مبتلا به ارب نیز از جمله عوامل تاثیر گذار در احتمال درمان در ارب می‌باشد. میزان موفقیت درمان در این افراد را قبلا در یک نوشته تحت عنوان «آیا فلج ارب درمان می‌شود؟» مورد بررسی قرار داده‌ایم که خواندن آن خالی از لطف نیست.

برنامه‌های درمان ارب در منزل

درمان فلج ارب تا حد زیادی به همراهی خانواده‌ها نیاز دارد و بدون همکاری خانواده نمی‌توان افق روشنی در درمان این بیماری ترسیم کرد:

تمرینات افزایش دامنه

کاردرمانگران برای برنامه‌های درمانی در منزل ابتدا به والدین تمرینات افزایش دامنه حرکتی با کمک غیر ارادی را آموزش می‌دهند (که 2 تا 3 بار در هر روز و هر بار 10 مرتبه تکرار می شود). این تمرینات انعطاف پذیری مفصل را افزایش داده و باعث بهبود تون عضلانی (قوام عضله) می‌شود. همچنین باعث کاهش مشکلات همراه با ضایعه می‌شود. در مرحله بعد کاردرمانگران برنامه درمانی تحریک حسی را به خانواده‌ها آموزش می‌دهند که شامل تحریک حسی دست برای افزایش آگاهی حسی در دست و آگاهی از وضعیت قرارگیری دست نسبت به کل بدن می‌باشد.

کاردرمانگران همچنین فعالیت‌های متناسب با مراحل رشدی- حرکتی را پیشنهاد می‌کنند که باعث افزایش قدرت و هماهنگی در دست می‌شود به طوری که کودک می‌تواند از هر دو دست در یک زمان استفاده کند.

وضعیت دهی و  استفاده از اسپلینت

کاردرمانگران به والدین وضعیت‌های مناسب برای کودک در حین بازی را آموزش می‌دهند که باعث ثبات مفصلی و افزایش تحمل وزن در دست به منظور افزایش حس عمقی و انقباض عضلانی می‌شود. همچنین به والدین وضعیت‌های مناسب برای کودک در حین خواب آموزش داده می‌شود که شامل نحوه استفاده از بالش برای کشش طولانی مدت می‌باشد.

قرارگیری در وضعیت آرنج خم شده بر روی قفسه سینه در طولانی مدت برای دست وضعیت مناسبی نیست (اگرچه کودک در این وضعیت به راحتی غذا خورده و استراحت می‌کند). همچنین نباید دست کودک به حالت آویزان در فضا باشد. اسپلینت‌ها‌ی مختلفی را بسته به نیازهای هر کودک می‌توان استفاده کرد برای مثال اسپلینت‌هایی برای افزایش تحمل وزن در دست و اسپلینت‌هایی برای استفاده در حالت استراحت وجود دارد که باعث کاهش خطر کانتراکچر مفصلی و مشکلات دیگر می‌شود. با هر اسپیلنتی باید وضعیت گردش خون، بی حسی، قرمزی یا تورم بررسی شود.

کاردرمانی در فلج ارب بعد از جراحی

بعد از جراحی دست کودک بی حرکت و ثابت می‌شود که معمولا به صورت دست خم شده بر روی سینه می‌باشد و 3 تا 6 هفته به طول می‌انجامد. بعد از اینکه جراح اجازه انجام تمرینات افزایش دامنه حرکتی را به کودک داد، تمرینات افزایش دامنه حرکتی با کودک و به آرامی و بدون فشار شروع می‌شود. تمرینات افزایش دامنه حرکتی با کمک باید در سطح هموار انجام شود تا زمانی که بخیه‌های کودک به طور کامل بهبود یابند. 6 تا 8 هفته بعد از عمل جراحی تمرینات تحمل وزن شروع می‌شود (تمرینات مقاومتی با وزنه در این زمان انجام نمی‌شود).

ترمیم اعصاب ممکن است 6-12 ماه بعد از عمل جراحی طول بکشد (همراه با حداقل برگشت به حالت قبل). زمان آمادگی برای انجام فعالی‌تها و انتظار برگشت قدرت عضلانی بعد از عمل جراحی در هر کودکی متفاوت است.

هدف از این نوشته آشنایی بیشتر افراد با کاردرمانی در فلج ارب بود که امیدواریم توانسته باشیم اطلاعات جامع و مفیدی را در اختیار شما قرار دهیم. چنانچه در این مورد هنوز هم ابهامی دارید می‌توانید سوالات خود را در بخش نظرات وارد کنید تا همکاران ما در سریع‌ترین زمان ممکن به آن پاسخ دهند.