کاردرمانی یکی از علوم نوین و تخصصی است که به بازگرداندن تواناییهای حرکتی، ذهنی و اجتماعی افراد کمک میکند. این رشته با هدف بهبود کیفیت زندگی بیمارانی که به دلایل مختلف از جمله آسیب دیدگی، بیماریهای عصبی، یا اختلالات رشدی با چالشهایی در انجام فعالیتهای روزمره روبرو هستند، طراحی شده است. کاردرمانی نه تنها بر تقویت تواناییهای جسمانی تمرکز دارد، بلکه به جنبههای ذهنی و اجتماعی نیز میپردازد تا افراد بتوانند به استقلال کامل دست یابند و به زندگی عادی بازگردند. این علم ترکیبی از دانش، هنر و تکنیک است که با توجه به نیازهای خاص هر فرد، برنامهریزی و اجرا میشود. برای آشنایی بیشتر با این درمان تا پایان مقاله با ما همراه باشید.
کاردرمانی چیست و چه اهدافی دارد؟
کاردرمانی یکی از رشتههای تخصصی توانبخشی است که با هدف بهبود تواناییهای حرکتی، ذهنی، حسی و اجتماعی افراد طراحی شده است. زمانی که فرد به دلیل بیماری، آسیبدیدگی یا اختلالات رشدی قادر به انجام فعالیتهای روزمره خود نیست، کاردرمانی وارد عمل میشود تا او بتواند دوباره زندگی مستقل و باکیفیتتری داشته باشد.
در کاردرمانی از مجموعهای از فعالیتهای هدفمند و معنادار استفاده میشود؛ فعالیتهایی که براساس شرایط و نیازهای هر فرد انتخاب میشوند تا بیشترین تاثیر را در عملکرد او داشته باشند. کاردرمانگر ابتدا فرد را ارزیابی میکند، سپس برنامهای شخصیسازیشده برای او میریزد تا به تدریج تواناییهای از دسترفتهاش را بازیابد یا مهارتهای جدیدی یاد بگیرد.
اهداف کاردرمانی
کاردرمانی چند هدف اصلی را دنبال میکند که هم جنبه جسمی دارد و هم ذهنی و اجتماعی:
افزایش استقلال فردی
اولین و مهمترین هدف کاردرمانی کمک به فرد برای انجام مستقل کارهای روزمره است؛ از فعالیتهای ساده مثل غذا خوردن و لباس پوشیدن گرفته تا مهارتهای پیچیدهتر مانند نوشتن، حرکت کردن، استفاده از وسایل یا شرکت در فعالیتهای اجتماعی.
بهبود عملکرد حرکتی
کاردرمانی روی تقویت عضلات، افزایش تعادل، هماهنگی حرکتی، دامنه حرکتی مفاصل و اصلاح الگوهای غلط حرکتی تمرکز دارد. این موضوع برای کودکان دچار تاخیر رشدی یا بزرگسالانی که دچار سکته مغزی، اماس یا آسیبهای ارتوپدی شدهاند بسیار ضروری است.
تقویت مهارتهای شناختی و ذهنی
مشکلات تمرکز، حافظه، برنامهریزی، یادگیری یا پردازش حسی با تمرینات ویژه کاردرمانی قابل بهبود هستند. بسیاری از کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری، اوتیسم یا بیشفعالی به کمک کاردرمانی پیشرفت چشمگیری دارند.
افزایش مشارکت اجتماعی
هدف نهایی این است که فرد بتواند در خانه، مدرسه، محل کار و جامعه عملکرد بهتری داشته باشد. کاردرمانی کمک میکند افراد اعتماد به نفس بیشتری پیدا کنند، توانمندتر شوند و فعالیتهای روزمره خود را با لذت و راحتی بیشتری انجام دهند.
تاریخچه کاردرمانی
رشته کاردرمانی قدمتی 100 ساله دارد و به صورت رسمی از سال 1917 فعالیت خود را آغاز کرد. در ابتدا، مددکاران اجتماعی، پرستاران و روانپزشکان دریافتند که فعالیتهای خاص میتواند روند بهبودی بیماران را سریعتر کند و این امر منجر به ایجاد رشتههای تخصصی در این حوزه شد. پس از جنگ جهانی، استاندارد سازی جلسات درمانی و آموزشها موجب گسترش کاردرمانی شد.
فدراسیون جهانی کاردرمانی، روز 27 اکتبر (5 آبان) را به عنوان روز جهانی کاردرمانی تعیین کرده است. در ایران، این رشته از سال 1348 با حضور کاردرمانگران خارجی آغاز شد و اولین دورههای تربیت کاردرمانگران در دانشکده رفاه اجتماعی تهران برگزار گردید. با افزایش تقاضا، دانشگاههای متعددی ازجمله شهید بهشتی، علوم بهزیستی و توانبخشی، و سایر دانشگاههای استانی این رشته را ارائه دادند. در سال 1384 نیز مجوز تأسیس مطبهای کاردرمانی صادر شد و این روز در ایران به عنوان روز کاردرمانی نامگذاری گردید.
کاردرمانی یکی از زیرمجموعههای علوم پزشکی است که با ارزیابی و درمان افراد دارای ناتوانی ناشی از سکته مغزی، بیماریها، تصادفات، جنگ و عقب ماندگی ذهنی، تلاش میکند استقلال و توانایی افراد را در انجام فعالیتهای روزمره و اجتماعی افزایش دهد. متخصصان این رشته با دانش در زمینههای فیزیولوژی، آناتومی و روان شناسی، برنامههای درمانی جامعی ارائه میکنند. هدف اصلی کاردرمانی، ارتقای توانمندی بیماران و بازگرداندن آنها به زندگی مستقل است.
چه افرادی نیاز به کاردرمانی دارند؟
به طور کلی، هر فردی که به استقلال در فعالیتهای روزمره خود نیاز داشته باشد، میتواند از خدمات کاردرمانی بهرهمند شود. این نیازها به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
اختلالات جسمی:
- اختلالات عصبی یا نورولوژیک در بزرگسالان، مانند بیماری پارکینسون، ام اس، سکته مغزی و دیگر مشکلات مشابه.
- اختلالات حرکتی در کودکان، از جمله تاخیر در رشد حرکتی، مشکلات در الگوهای حرکتی، گردنکجی، صافی کف پا و موارد مشابه.
- مشکلات ارتوپدی، مانند آسیبهای تاندونی، سوختگیها و بیماریهای روماتیسمی.
اختلالات ذهنی:
- اختلالات شناختی و رفتاری در کودکان، مانند مشکلات توجه و تمرکز، بیش فعالی، اختلالات فوبیا، هذیان گویی و مشکلات مشابه.
- اختلالات روانی در بزرگسالان و سالمندان، از جمله مشکلات مرتبط با مصرف مواد مخدر، کج خلقی در دوران سالمندی، و بیماریهایی مانند اسکیزوفرنی.
این دو دسته از مشکلات به طور مشترک نیازمند توجه و درمان تخصصی از سوی کاردرمانگر هستند تا افراد بتوانند توانمندیهای خود را بازیابند و به زندگی مستقل و فعال بازگردند.
کلینیک کاردرمانی ایران یکی از مراکز تخصصی و مجهز در تهران است که با هدف کمک به بهبود تواناییهای حرکتی، ذهنی و رفتاری کودکان فعالیت میکند. این مرکز تلاش دارد تا طیف گستردهای از اختلالات رشدی و حرکتی کودکان را تحت پوشش قرار دهد. در همین راستا، از همکاری کاردرمانگران حرفهای و دلسوز بهره میگیریم تا بهترین خدمات ممکن را ارائه دهیم. جهت دریافت مشاوره رایگان میتوانید با شماره زیر تماس بگیرید. همچنین برای دریافت نوبت، کافی است دکمه نوبت اینترنتی را لمس کنید.
در چه سنی باید کاردرمانی انجام شود؟
کاردرمانی به طور گستردهای برای افراد در تمامی گروههای سنی از نوزادان تا سالمندان کاربرد دارد. این رشته به درمان مشکلاتی مانند ضعف در نوشتن در کودکان، ناتوانیهای مادرزادی در نوزادان، مشکلات چاقی در کودکان، یا حتی مشکلات ناشی از سکته در بزرگسالان میپردازد. بنابراین، کاردرمانی محدود به سنین خاصی نیست و برای هر فردی با نیازهای خاص، از جمله کسانی که بعد از سکته به دنبال بهبود عملکرد خود هستند، مفید است.
مهم است که بدانید کاردرمانی تنها مختص کودکان نبوده و برای افراد در هر سن و مرحله زندگی میتواند به بهبود کیفیت زندگی و توانمندیهای فردی کمک کند. در ادامه به تاثیر جلسات کاردرمانی، خواهیم پرداخت.
تاثیر جلسات کاردرمانی
در جلسات کاردرمانی، درمانگر ابتدا به ارزیابی و تشخیص مشکل بیمار پرداخته و پس از بررسی دقیق وضعیت او، مناسبترین روشهای درمانی را انتخاب میکند. پس از این مرحله، یک برنامه درمانی ویژه شامل تمرینات مشخص برای بیمار تنظیم میشود. درمانگران متخصص و با تجربه کمک میکنند تا افراد مبتلا به بیماریهای عصبی بتوانند به روزهای قبل از بیماری خود بازگردند و در زندگی روزمره به استقلال بیشتری دست یابند. پس از اتمام جلسات کاردرمانی، افراد متوجه خواهند شد که چقدر تواناییشان در انجام امور روزمره بهبود یافته است.
در واقع، درمانگران با استفاده از اقدامات زیر به بهبود وضعیت بیماران کمک میکنند:
- ارزیابی و بررسی مشکلات عضلانی اسکلتی مانند دردهای دست، کمر یا گردن و ارائه پیشنهادات درمانی مناسب.
- ارزیابی بیماران با مشکلات عصبی و توصیه به تغییرات در محیط زندگی برای تسهیل روند درمان.
- مشاوره و راهنمایی به والدین کودکانی که با تاخیر در رشد مواجه هستند.
- کمک به بهبود وضعیت افرادی که مبتلا به سرطان هستند یا تحت درمانهای خاص قرار دارند.
- مشاوره تخصصی در زمینه بهبود تحرک و فعالیتهای جسمانی.
مزایا کاردرمانی برای کودکان
بیشتر کودکان فعالیتهای روزمره خود را با کمک بزرگترها انجام میدهند و مهارتهای لازم را در محیطهای آموزشی فرا میگیرند. با این حال، برخی از کودکان دچار اختلالاتی در انجام کارهای روزمره میشوند که میتوان این مشکلات را با کمک کاردرمانی برطرف کرد. درمانگران با استفاده از روشهای متنوعی به رفع اختلالات عملکرد کودکان میپردازند. این روشها شامل موارد زیر هستند:
برخی کودکان مشکلات حافظه دارند و نمیتوانند تمرکز کافی برای یادگیری در کلاس داشته باشند. کاردرمانگر به این کودکان کمک میکند تا توانایی تمرکز خود را تقویت کرده و در کلاس درس تمرکز بیشتری داشته باشند.
پیشنهاد وسایل مخصوصی مانند ویلچر، تجهیزات ارتباطی یا بهداشتی برای کودکان و همچنین پیشنهاد تغییرات در محیط منزل برای بهبود شرایط زندگی کودک.
کمک به بهبود مهارتهای حرکتی کودکان تا اشیاء را به درستی در دست بگیرند.
افزایش هماهنگی بین چشم و دست برای انجام فعالیتهایی مانند غذا خوردن، حمام کردن و سایر امور روزمره.
تقویت توانایی کودکان در انجام فعالیتهای داوطلبانه و مشارکت بیشتر در کارهای اجتماعی.
برای دستیابی به نتایج مطلوب کاردرمانی، حضور و همکاری والدین در جلسات درمانی بسیار موثر است. همکاری والدین با درمانگر میتواند تأثیر بسزایی در بهبود روند زندگی کودک داشته باشد.
کاردرمانی برای چه کودکانی تاثیرگذار است؟
کودکانی که با مشکلات زیر مواجه هستند، باید فورا جلسات کاردرمانی را آغاز کنند:
- مشکلات مادرزادی مانند شکاف کام یا بیماریهای قلبی
- اختلالات ارتوپدی از جمله شکستگیهای استخوانی
- بیماریهای عصبی مانند ام اس
- بیماریهای سرطانی
- آرتروز یا سایر مشکلات مفصلی
- سوختگیهای شدید
- اختلالات طیف اوتیسم
- فلج مغزی
- تاخیر در رشد و تکامل کودک
- مشکلات ذهنی مانند استرس، افسردگی و اختلالات مشابه
- مشکلات توجه و تمرکز شدید مانند حواسپرتی
- قطع عضو و نیاز به توانبخشی
در این موارد، کاردرمانی میتواند به بهبود توانمندیهای کودک و تسهیل فرآیند درمان کمک کند.
کاردرمانی برای بزرگسالان
تمامی خدمات کاردرمانی بهطور کلی در دو دسته اصلی جسمی قرار میگیرند. مشکلات جسمی که در بزرگسالان نیازمند کاردرمانی هستند، به دو گروه زیر تقسیم میشوند:
اختلالات نورولوژیک مانند ام اس، پارکینسون، آسیبهای نخاعی، ضربه مغزی و بیماریهای پیشرونده.
اختلالات ارتوپدی شامل سوختگیها، مشکلات حرکتی در اندامهای فوقانی، آسیبهای پوستی و ضایعات تاندونی.
علاوه بر مسائل جسمی، اختلالات ذهنی در بزرگسالان نیز نیاز به کاردرمانی دارند. برخی از این اختلالات عبارتند از:
- اسکیزوفرنی
- اختلالات خلقی و شخصیتی که شامل طیف وسیعی از بیماریها هستند.
- مشکلات ناشی از مصرف مواد مخدر
کاردرمانی چگونه به بیماران کمک میکند؟
کاردرمانی در واقع در حیطههای مختلف ذهنی و جسمی به کودکان و افراد کمک میکند تا به مهارتهای اولیه زندگی بر اساس شرایط جسمی و ذهنی خود دست پیدا کند. به عنوان مثال کودکی که در پروسه راه رفتن دچار مشکل است کاردرمانی با استفاده از متدهای مختلف میتواند این راه رفتن را در کودک آسان کند و باعث شود که کودک بتواند در مهارت های شخصی مانند حمام کردن ،غذا خوردن ،دستشویی رفتن و بازی ،توانایی قابل ملاحظه ای را به دست آورد.
نحوه درمان با کاردرمانی چگونه است؟
کاردرمانی از متدهای مختلفی برای انجام کار استفاده میکند اما روند درمانی به صورت چارت زیر دنبال میشود:
ارزیابی کاردرمانی
ارزیابی شامل اطلاعاتی در مورد تاریخچه بیماری و وضعیت سلامتی و فعالیتهای حال حاضر شما است و این موارد توسط درمانگر بررسی و ارزیابی می گردد.ارزیابی می تواند شامل تست عملکرد عضلات و بررسی هماهنگی حرکتی همچنین قدرت عضلات و دامنه حرکتی مفاصل و در زمینه های ذهنی شامل بررسی مهارت های شناختی کودک و ارزیابی های هوشی افراد باشد. کاردرمانگر سپس بر اساس ارزیابی برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت خود را برای بهبودی بیمار ارائه می دهد.
پروسه درمان در کاردرمانی
برنامه درمانی بر حسب نوع بیماری و فیلد کاری ذهنی یا جسمی یا روان برنامه ریزی می شود ،به صورت کلی درمانگران با ترکیبی از مداخلات حرکتی ذهنی بیمار را برای دستیابی به اهداف مهارتی سوق می دهند.
برخی از تکنیک هایی که کار درمانگران در زمینه های جسمی و ذهنی به کار می برند شامل:
- آموزشهای مهارت های حرکتی
- رفع اسپاسم و محدودیت در مفاصل
- تمرینات حسی
- اس آی
- تجویز وسایل کمکی
- تقویت و بهبود مهارت های دست
- آموزش های ذهنی و شناختی
نمونه ای از مهارتهایی که توسط کاردرمانگران در زمینه کودکان انجام میشود:
- بهبود مهارت های نوشتاری وهماهنگی چشم و دست در کودکان
- تقویت حرکات ظریف دست مانند مهارت قیچی کردن
- بهبود تعادل و ایجاد هماهنگی در حرکات
- متعادل سازی حسی در کودکان
- تقویت مهارهای روزمره مراقبت از خود مانند لباس پوشیدن
کاردرمانی در زمینه یکپارچگی حسی می تواند کمک بزرگی به کودکانی باشد که در پردازش حسی مشکل دارند و ممکن است نسبت به چیزهایی که می شنوند ، می بینند ، می چشند ، لمس و یا بومی کنند بیش از حد واکنش نشان دهند عدم درمان این اختلال می تواند کودکان را به سمت بیش فعالیو یا مشکلات دیگر سوق دهد .
زمان ترخیص از کاردرمانی
در برخی موارد زمانی که بیمار از کاردرمانی ترخیص می گردد به این معنی است که دیگر نیازی به نظارت و درمان ندارد ، اما با این حال این مسئله لزوما به معنای پایان کار نیست زیرا درمانهایی توسط کاردرمانگران جهت انجام در منزل ارائه می گردد که می بایست بیمار به صورت طولانی مدت این تمرینات را جهت حفظ شرایط و توانایی جسمی و ذهنی انجام دهد.
تفاوت کاردرمانی و فیزیوتراپی چیست؟
اگرچه کاردرمانی و فیزیوتراپی هر دو جزو رشتههای مهم توانبخشی هستند، اما هدف، روش درمان و نوع مراجعانی که به آنها نیاز دارند متفاوت است. بسیاری از افراد هنگام انتخاب درمان مناسب برای خود یا فرزندشان دچار سردرگمی میشوند و نمیدانند کدامیک میتواند نتیجه بهتری برای شرایطشان داشته باشد.
برای اینکه بتوانید با دیدی واضحتر تصمیم بگیرید، در جدول زیر مهمترین تفاوتهای کاردرمانی و فیزیوتراپی را به شکلی کاملا خلاصه و کاربردی مقایسه کردهایم. این جدول به شما کمک میکند بفهمید هر کدام از این دو رشته چه نقشی در درمان دارند و برای چه نوع مشکلاتی مناسب هستند.
| ویژگیها | کاردرمانی (Occupational Therapy) | فیزیوتراپی (Physiotherapy) |
|---|---|---|
| هدف اصلی | افزایش استقلال فرد در انجام فعالیتهای روزمره (ADL) | بهبود قدرت عضلانی، افزایش دامنه حرکت و کاهش درد |
| تمرکز درمان | عملکرد حرکتی، ذهنی، شناختی و مهارتهای زندگی | عملکرد فیزیکی، عضلات، مفاصل و سیستم حرکتی بدن |
| مناسب برای | کودکان با اختلالات رشدی، اوتیسم، تاخیر حرکتی، مشکلات شناختی، بیماران سکته مغزی، اماس و افراد دارای محدودیتهای روزمره | آسیبدیدگیهای عضلانی–اسکلتی، کمردرد، گردندرد، پارگی تاندون، شکستگی، توانبخشی بعد از جراحی |
| نوع تمرینات | فعالیتهای هدفمند (لباس پوشیدن، نوشتن، بازی درمانی، تمرینات شناختی، تقویت مهارتهای دستی) | تمرینات فیزیکی، تمرینات قدرتی، کششی، الکتروتراپی، ماساژ درمانی |
| حیطه درمان | جسمی، ذهنی، شناختی، حسی–پردازشی، عملکرد اجتماعی | عضلانی–اسکلتی، عصبی، تنفسی |
| ابزارهای مورد استفاده | اسپلینت، وسایل دستورزی، ابزارهای یکپارچگی حسی، پازلها، وسایل تقویتی دست | دستگاههای الکتروتراپی، لیزر، اولتراسوند، تمرینات مقاومتی، بانداژ |
| نتیجه مورد انتظار | بازگشت به استقلال، تقویت مهارتهای روزمره، بهبود تمرکز و درک حسی | کاهش درد، افزایش قدرت عضلانی، بهبود حرکت مفاصل |
| درمان چه مشکلاتی را پوشش میدهد؟ | مشکلات حرکتی کودکان، اوتیسم، تاخیر رشدی، اختلالات ذهنی، سکته مغزی، اماس، بیماریهای حسی | آسیبهای ورزشی، التهاب تاندون، جراحیها، آرتروز، گرفتگی عضلات |
| رویکرد درمانی | نگاه جامع به فرد و عملکرد واقعی او در زندگی | نگاه اختصاصی به سیستم عضلانی–اسکلتی و حرکتی |
هزینه جلسات کاردرمانی چقدر است؟
هزینه جلسات کاردرمانی مقدار ثابتی نیست و بسته به شرایط مختلف میتواند تغییر کند. بسیاری از والدین یا مراجعان قبل از شروع درمان میخواهند بدانند هزینه هر جلسه چقدر است تا بتوانند برای مسیر توانبخشی برنامهریزی دقیقتری داشته باشند. به طور کلی، قیمت کاردرمانی تحت تاثیر چند عامل مهم قرار میگیرد: نوع مشکل، مدتزمان هر جلسه، تخصص کاردرمانگر، محل ارائه خدمات و نیاز به تجهیزات ویژه.
در بیشتر کلینیکهای کاردرمانی، هزینه هر جلسه بین حدود ۲۰۰ هزار تا ۶۰۰ هزار تومان متغیر است. کلینیکهای تخصصیتر یا جلساتی که روشهای پیشرفتهتری در آنها استفاده میشود ممکن است هزینه بیشتری داشته باشند. اگر خدمات کاردرمانی در منزل انجام شود، معمولاً قیمت بالاتر است، زیرا درمانگر برای ارائه خدمات زمان و هزینه رفتوآمد بیشتری صرف میکند.
عوامل زیر بیشترین تاثیر را بر هزینه جلسات کاردرمانی دارند:
- نوع اختلال و شدت مشکل (مثل اوتیسم، فلج مغزی، تاخیر رشدی یا سکته مغزی)
- مدتزمان هر جلسه؛ معمولا از ۳۰ تا ۶۰ دقیقه
- تخصص و مهارت درمانگر
- استفاده از روشهای ویژه مانند یکپارچگی حسی یا اسپلینتسازی
- محل انجام جلسات (کلینیک یا منزل)
به طور کلی، برای دریافت یک برنامه درمانی دقیق و مشخصشدن تعداد جلسات موردنیاز، ابتدا یک جلسه ارزیابی انجام میشود. در این جلسه، کاردرمانگر شرایط فرد را بررسی کرده و هزینه تقریبی دوره درمان را بهطور شفاف مشخص میکند.
اگر قصد دارید کاردرمانی را برای خود یا فرزندتان آغاز کنید، بهتر است با یک مرکز معتبر تماس بگیرید تا براساس شرایط شما هزینه دقیق و بهروز اعلام شود. این کار کمک میکند تصمیمگیری آگاهانهتری داشته باشید و مسیر درمان را با اطمینان بیشتری شروع کنید.
چگونه می توان کاردرمانگر شد؟
در حال حاضر در کشور ایران برای کسب تخصص در رشته کار درمانی ابتدا نیاز است که از طریق کنکور وارد یکی از دانشگاه های دارای رشته کار درمانی در سطح کشور شوید و پس از طی دوره چهار سال میتوانید به دوره کارشناسی کاردرمانی نائل شوید ، ادامه تحصیل در سطح کارشناسی ارشد در حال حاضر در ۴ دانشگاه تواقع در تهران میسر می باشد ، و مجددا جهت ادامه تحصیل در مقطع دکترا در دو دانشگاه پایتخت می توانید در این مقطع ادامه تحصیل دهید.
همچنین یکی از شرایط لازم برای موفقیت در رشته کار درمانی دارا بودن روحیه کار در این رشته و خلاقیت می باشد که کاردرمانگران موفق در این رشته حائز این شرایط می باشند.
دروس و واحدهایی که در مقطع کارشناسی کاردرمانی تدریس میگردد:
واحدهای پایه
فیزیولوژی عمومی – آناتومی اندام ها -آناتومی سیستم اعصاب – روانشناسی مرضی – روانشناسی رشد – مقدمه ای بر روانپزشکی – آناتومی سطحی – مقدمه ای بر ارتوپدی – نورولوژی – کمک های اولیه – آمار – فیزیولوژی اعصاب – آناتومی سر و گردن و تنه – مقدمه ای بر روانپزشکی کودک – بیماری های داخلی – آشنایی با مبانی آزمایشات پاراکلینیک
واحدهای تخصصی
فعالیت های روزمره زندگی – مدیریت کار درمانی – زبان تخصصی – مبانی کار درمانی و توانبخشی – تئوری فعالیت – کینزیولوژی و بیومکانیک ۱ و ۲ و ۳ – ارزشیابی عضلانی و اندازه گیری دامنه حرکتی مفاصل – کار درمانی در بیماری های کودکان – کار درمانی در اختلالات اجتماعی ۱ و ۲ – کار درمانی در عقب ماندگی ذهنی – مقدمه ای بر روش تحقیق در کار درمانی – مشاوره در کار درمانی – ساخت انواع اسپلینت – سمینار – فعالیت های هدفمند و تجزیه و تحلیل آنها ۱ و ۲ و ۳ و ۴ – رشد کودک – وسایل کمکی و اعضای مصنوعی در کار درمانی – بازی و تفریح در کار درمانی – جامعه شناسی در کار درمانی – تکنیک های حرکت درمانی – گروه و روابط بین فردی
واحدهای کارآموزی
کارآموزی در عرصه روان ۱ و ۲ – کارآموزی در عرصه (مشاهده بالینی روانی) – کارآموزی در عرصه مستقل – کارآموزی در عرصه (مشاهده بالینی جسمانی) – کارآموزی در عرصه جسمانی ۱و ۲ و۳
دانشگاه هایی که مقاطع مختلف کاردرمانی را در ایران پذیرش میکنند:
دانشگاه های علوم پزشکی تبریز،تهران،شهید بهشتی،جندی شاپور،ایران،سمنان،همدان،اصفهان،شیراز و علوم بهزیستی و توانبخشی تهران در رشته کاردرمانی دانشجو می پذیرند. فارغ التحصیلان این رشته می توانند در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه های شهید بهشتی، تهران، ایران و علوم بهزیستی و توانبخشی تهران ادامه تحصیل دهند همچنین ادامه تحصیل در مقطع دکترا کاردرمانی در دو دانشگاه علوم پزشکی ایران و بهزیستی مهیا است..
زمینه های کاری کاردرمانی در جهان :
- کاردرمانی در کودکان
- کاردرمانی تخصصی دست
- کاردرمانی در اوتیسم
- کاردرمانی در آسیبهای مغزی نظیر فلج مغزی و سکته مغزی
- کاردرمانی در سالمندان
- کاردرمانی در نابینایان و کم بینایان
- کاردرمانی حسی
- کاردرمانی در بیماری های روان
کاردرمانی در هیپوتراپی یا اسب درمانی
تقسیم بندی زمینه های کاری کاردرمانی در ایران :
1- کاردرمانی ذهنی
- نظیر مشکلات توجه و تمرکز، اختلالات یادگیری، بیش فعالی، مشکلات حافظه، مشکلات شناختی و…
2- کاردرمانی جسمی
- اختلالات جسمی کودکان شامل تاخیر حرکتی، الگوهای حرکتی نادرست، دررفتگی مادرزادی ران، گردن کجی و …
- اختلالات نورولوژیک بزرگسالان شامل پارکینسون، ام اس، سکته مغزی و…
- اختلالات ارتوپدی شامل ضایعات تاندونی، سوختگی ها، بیماری های روماتیسمی و
3- کاردرمانی روان
- اختلالات کودکان مانند مشکلات رفتاری، هذیان و بی قراری، اسکیزوفرنی دوران کودکی، فوبیا و …
- اختلالات بزرگسالان نظیر اسکیزوفرنی، سوءمصرف مواد، سالمندی، اختلالات خلقی و…
لیست بیماری هایی که تحت پوشش کاردرمانی قرار میگیرند
- بیماریهای مغز و اعصاب ( فلج مغزی، ضربه مغزی، آسیب نخاعی، سکته مغزی، ام اس، اختلال هماهنگی حرکتی )
- (اختلالات طیف اوتیسم، اختلال هماهنگی حرکتی، بیش فعالی) بیماریهای نافذ رشدی
- مشکلات ارتوپدی (شکستگی ها، مراقبت پس از عمل، آرتریت روماتویید، فیبرومیالژی، تعویض مفصل ران و زانو)
- اختلالات حسی (اختلال بینایی یا شنوایی، اختلال پردازش حسی)
- مشکلات شناختی (ناتوانی ذهنی، تاخیر ذهنی، سندرم داون، اختلال یادگیری)
- مشکلات روان (افسردگی، اختلال دو قطبی، اضطراب، اعتیاد )
- مشکلات درد ( درد مزمن، میگرن، کمردرد، سندرم خستگی مزمن)
- بیماریهای مزمن (دیابت، سرطان، بیماریهای قلبی)
بازار کار رشته کاردرمانی
حدود ۱۵۰ هزار شغل کاردرمانی در ایالات متحده تاکنون شناسایی شده است که درصدهای ذکر شده اشتغال کاردرمانی در مراکز مختلف را در نمودار زیر به تصویر کشیده ایم.
مراکزی که کاردرمانگران میتوانند در آن اشتغال داشته باشند؟
- بیمارستان ها
- کلینیک های خصوصی
- خانه های سالمندان
- مدارس
- زندانها
- مراکز بهزیستی
- دانشگاهها
- ویزیت در منزل
تجهیزات مورد استفاده در کاردرمانی
تجهیزات مورد استفاده در کاردرمانی شامل ابزارها و وسایلی است که برای بهبود عملکرد حرکتی، شناختی و ذهنی بیماران به کار میرود. در زیر به برخی از این تجهیزات اشاره میشود:
- توپ CPدر سایزهای متنوع- ساده و خاردار
- رول بادی یا فومی
- وج کاردرمانی
- تراباند در رنگ های مختلف
- سطح شیبدار و پله (با رمپ)
- اینه قدی
- اسکوتر
- بالانس بیم یا تخته تعادل
- تیلت بورد مستطیلی شکل و گرد
- نردبان ایستاده
- نردبان زمینی
- ویت کاف یا وزنه
- کرالر
- کیسه شن
- ایتندینگ بورد
- کرنرسیت
- کرنرسیت
- تاب وستیبولار
- ترامپولین
- واکر کودکان
- پارالل
- وسایل آموزش ذهنی نظیر پازل و پک بورد
متوسط درآمد یک کاردرمانگر چقدر است؟
بر اساس تحقیقات سال ۲۰۱۰ متوسط درآمد یک کاردرمانگر در آمریکا 76448 دلار در سال برآورد شده است میزان کلی درآمد یک درمانگر به سنوات و تجارب کاردرمانگر و شهر مورد نظر برای فعالیت او و همچنین میزان تحصیلات و کار در مراکز خصوصی یا دولتی بستگی دارد.
آیا تاثیر کاردرمانی در درمان بیماریها ثابت شده است؟
پاسخ مثبت است ، کار درمانی یکی از تخصص هایی است که پشتوانه علمی قوی دارد و تحقیقات زیادی اثربخشی کاردرمانی را در زمینه بیماری ها ثابت کرده است ،تا به حال ۵۰ مقاله تاثیر گذار در در زمینه کار درمانی ارائه گردیده که مهمترین عبارتند از
- مجله آمریکایی کاردرمانی
- مجله آسیایی متخصصین حرفه ای
- مجله کاردرمانی استرالیا
- مجله انگلیسی کاردرمانی انگلستان
- مجله کاردرمانی کانادایی
- مجله کاردرمانی اسکاندیناوی
در ضمن باشگاهی به نام ot potential club در همین راستا راه اندازی گردید است که هر هفته مقالات ژورنالیستی مرتبط با کار درمانی را بررسی میکند
اگر علاقه مند به پیوستن به این ژورنال هستید بر روی آن کلیک کنید.
لیست انجمن های کاردرمانی کشورهای جهان
کاردرمانی یک رشته کاملا جهانی است لذا جهت آشنایی شما با رشته کاردرمانی در هر کشور ما در قسمت پایین لینک انجمن های کاردرمانی در هر کشور را برای شما معرفی کرده ایم . فدراسیون جهانی کاردرمانی ۱۰۱ عضو دارد و حدود ۵۵۰۰۰۰ کاردرمانگر در کل جهان مشغول به کار هستند.
آرژانتین | استرالیا | اتریش | بنگلادش | بلژیک | بلغارستان | کانادا | کاراییب | شیلی | کلمبیا | کرواسی | چک | دانمارک | استونی | فنلاند | فرانسه | آلمان | یونان | هنگ کنگ | هند | ایران | ایرلند | ژاپن | اردن | قزاقستان | کره جنوبی | لوکزامبورگ | مالداوی | مالزی | مکزیک | مراکش | هلند | نیوزیلند | نروژ | پاناما | پرتغال | رومانی | سنگاپور | آفریقای جنوبی | اسپانیا | سریلانکا | سوئد | سویس | تایوان | ترینیداد و توباگو | انگلستان | آمریکا |
سخن پایانی
در پایان، میتوان گفت که کاردرمانی نقش بسیار مهمی در بهبود کیفیت زندگی افرادی که با مشکلات جسمی یا ذهنی مواجه هستند، دارد. این درمان با استفاده از روشهای علمی و تخصصی به افراد کمک میکند تا به استقلال بیشتری در انجام فعالیتهای روزمره دست یابند و به بازتوانی کامل نزدیک شوند. مرکز جامع توانبخشی ایران با ارائه خدمات کاردرمانی پیشرفته و تخصصی، محیطی مناسب برای درمان بیماران فراهم کرده است. با حضور تیمی از متخصصین مجرب و با استفاده از تجهیزات مدرن، این مرکز قادر است به افراد در رسیدن به بهبودی و بازگشت به فعالیتهای روزمره خود کمک کند. اگر به کاردرمانی نیاز دارید، این مرکز گزینهای ایدهآل برای دریافت خدمات جامع و باکیفیت است.
منابع : otpotential.com & irota.ir